Jak zdobyć unijny zasiłek na dziecko

Monika Adamowska, Szczecin
10.01.2007 , aktualizacja: 04.01.2017 17:04
A A A
W Polsce zasiłek na dziecko (48 zł) dostaniesz, jeżeli dochód w twojej rodzinie jest niższy niż 504 zł na osobę. W Unii takie ograniczenia są rzadkością, a pracując np. w Irlandii, możesz dostać prawie 600 zł miesięcznie na dziecko. Jak załatwić takie świadczenia - czytaj nasz poradnik
Zasiłek rodzinny w UE należy się w tym kraju, w którym legalnie pracujemy. Jeżeli więc Polak legalnie pracuje za granicą (odprowadza tam składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne na obowiązujących tam zasadach), to tam nabywa praw do świadczeń rodzinnych - praw takich samych, jakie przysługują obywatelom tamtego kraju.

Nie ma znaczenia, czy jego rodzina mieszka tam, czy została w Polsce.

Ale UE wprowadziła tzw. zasadę koordynacji świadczeń, która dokładnie określa: kiedy, skąd i jaka pomoc należy się rodzinie (po to, by nie korzystać z pomocy z kilku państw jednocześnie).

Europejskie zasady przedkładają miejsce pracy i odprowadzania składek ponad miejsce zamieszkania (zasada swobody przemieszczania się). Dlatego najważniejsze przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego jest miejsce pracy rodziców. Jeśli obydwoje rodzice pracują, liczy się najpierw ten, z którym są dzieci. Jednak nie znaczy to, że polska rodzina straci, bo matka pracuje w Polsce. Obowiązuje tu zasada pierwszeństwa zbiegających się świadczeń.

Szukasz pracy w Anglii lub Szkocji? Zobacz aktualne oferty pracy w naszym serwisie.

Przykłady:

Sytuacja pierwsza

Kowalski pracuje w Anglii, a Kowalska nie pracuje i z dziećmi mieszka w Polsce. Tu sprawa jest prosta - Kowalscy otrzymują brytyjskie zasiłki rodzinne na dzieci.

Sytuacja druga

Nowak pracuje w Anglii, a jego żona pracuje w Polsce. Ona z dziećmi mieszka w Polsce. Tu najpierw ROPS (Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej) sprawdzi, czy Nowakowa (tu praca i dzieci) ma w Polsce prawo do świadczeń rodzinnych (zwykle nie będzie miała ze względu na niskie kryteria dochodowe i w przypadkach, kiedy mąż zaczyna pracę za granicą, przekraczają oni próg uprawniający do zasiłku).

Gdyby jednak pensje były niskie, a np. byli rodziną wielodzietną i mieścili się w polskim kryterium (do 504 zł na osobę), to najpierw dostaną zasiłek z Polski - np. na dziecko do 5 lat - 48 zł. Następnie dostaną zasiłek z tamtego kraju pomniejszony o kwotę, jaką otrzymują w Polsce. Np. Nowakowie w Polsce dostaną na czwórkę dzieci 272 zł zasiłku rodzinnego, a w kraju pracy ojca należy im się w przeliczeniu na złotówki ok. 1320 zł. Ale z Anglii dostaną kwotę mniejszą o kwotę z Polski: 1320 zł minus 272 zł = 1048 zł. Plus kwotę z Polski. Czyli i tak w sumie otrzymają 1320 zł, czyli tyle, ile dostaliby w kraju dla nich "korzystniejszym".

Czy pobierający zasiłki w innym państwie, choćby w Irlandii, muszą zrezygnować z tych w Polsce?

Urzędnicy tłumaczą, że takie zasiłki można w pewnych sytuacjach łączyć (jak np. przedstawiona wyżej rodzina Nowaków) - o ile oczywiście spełnia się warunki do ich uzyskania. Zwykle jednak ktoś, kto pracuje za granicą, tam otrzymuje świadczenia z tytułu wykonywania tam pracy, ma za wysoki dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie, by mieć prawo do polskich zasiłków rodzinnych. W sytuacji, gdy dochód jest za wysoki, by otrzymywać świadczenia w Polsce, musimy zrezygnować tu z zasiłków, bo inaczej będziemy je musieli później zwrócić jako nienależnie pobrane.

Kto ma prawo do zagranicznego zasiłku?

Ten, kto w państwie UE: pracuje u kogoś lub prowadzi działalność gospodarczą, lub jest emerytem, który w danym kraju pracował i stamtąd ma emeryturę, ale mieszka w innym państwie (przykład: Kowalski wypracował sobie emeryturę w Anglii, a teraz mieszka w Polsce), albo pobiera: polski zasiłek dla bezrobotnych - a przebywa (szuka pracy) za granicą - lub bierze zasiłek zagraniczny - a szuka pracy w Polsce.

Trzeba jednak pamiętać, że w jednych krajach wystarczy, że zaczynamy pracę i nabywamy prawa do świadczeń rodzinnych, ale w innych wymagany jest staż pracy lub ubezpieczenia, lub czas zamieszkania na terenie tego kraju.

Ważne! Jako obywatel UE masz prawo zsumować sobie okresy zatrudnienia w państwach UE (tzw. zasada sumowania okresów zatrudnienia i ubezpieczenia). To znaczy, że zsumować możesz np. polski okres ubezpieczenia do okresu wymaganego np. w Holandii (nie ma znaczenia, że pracowałeś z przerwami).

Ale uwaga! Tu takie okresy zatrudnienia poświadczyć musisz na następnym formularzu - E-405 (patrz: "Potrzebne formularze").

Najlepiej zaraz po podjęciu legalnej pracy dowiedzieć się, czy mamy prawo do takiego świadczenia. Bo w jednych państwach będą one przyznane od dnia podjęcia pracy, ale w innych od dnia złożenia wniosku (to zależy od ustawodawstwa danego państwa).