Z nami w Europie się
nie zgubisz!

Od Lizbony do Kijowa.
Od Murmańska do Malagi.
Praktyczne i proste w użyciu
mapy dla kierowców.
Kolejne części atlasu
w środy i czwartki w Gazecie Wyborczej

Wielkia Brytania: jak założyć firmę

rozmawiał Filip Mecner
2005-02-16 , aktualizacja: 16.02.2005 00:00
A A A Drukuj
Rozmowa z prawnikiem Mieczysławem Olszewskim, właścicielem londyńskiej firmy Kancelaria
ZOBACZ TAKŻE
Filip Mecner: Gdzie jest łatwiej założyć firmę - w Polsce czy na Wyspach?

Zdecydowanie łatwiej jest rozpocząć działalność gospodarczą w Wielkiej Brytanii. Wystarczy wypełnić bardzo prosty formularz, podpisać i wysłać do urzędu podatkowego, można to zrobić bezpłatnie nawet do trzech miesięcy po rozpoczęciu działalności jako osoba samozatrudniająca się. Ten brak utrudnień wynika z tradycji i swobód obywatelskich, a prawo do pracy i do bogacenia się do takich swobód należą.

Jak założyć firmę w Wielkiej Brytanii krok po kroku?

Form działalności jest wiele, ale można je sprowadzić do czterech: •  sole trader, czyli osoba samozatrudniająca się, odpowiadająca majątkiem prywatnym; •  partnership, czyli spółka osób fizycznych lub prawnych, gdzie partnerzy-wspólnicy wzajemnie odpowiadają za swoje zobowiązania; •  limited company (Ltd), czyli spółka z o.o., gdzie udziałowcy odpowiadają do wysokości majątku firmy; •  public limited company (PLC), czyli spółka akcyjna, której odpowiedzialność również kończy się na majątku firmy, ale może oferować swoje udziały - akcje - w publicznej ofercie.

Wszystkie inne formy są kombinacją tych form podstawowych. Większość biznesmenów zaczyna albo jako sole trader, albo jako limited company. Tych pierwszych rejestruje urząd podatkowy. limited company można zarejestrować w specjalnej agencji rządowej Companies House, gdzie wysyła się stosowne aplikacje, podając, kto będzie dyrektorem, a kto sekretarzem firmy. Później załącza się memorandum opisujące, czym firma będzie się zajmować, a także zbiór przepisów szczególnych, którymi firma będzie się kierować w swej działalności, jeśli mają one odbiegać od przepisów ogólnych zawartych w Companies Act. Podaje si? takýe siedziba firmy i liczba akcjonariuszy. Sama opłata w Companies House za rejestrację firmy wynosi 20 funtów.

Jaka Twoim zdaniem jest najlepsza dla przyjezdnego Polaka forma działalności gospodarczej? Od czego powinien zależeć wybór statusu prawnego firmy?

Najłatwiej będzie zacząć jako sole trader. Jest to prostsze i znacznie tańsze niż inne formy. O samym wyborze prawnego statusu powinny jednak decydować rodzaj i skala działalności. Np. w budownictwie duże firmy wolą podpisywać kontrakty z limited company, ale lokal łatwiej wynająć jako sole trader niż nowej firmie Ltd.

Konkretny przykład. Chcę założyć w Londynie bar. Mam już koncesję na sprzedaż alkoholu. Co dalej?

- Jeśli masz już bar i licencję na alkohol przepisaną na własne nazwisko, to masz już prawie wszystko... No, może oprócz dobrego menedżera... i stosownego prawa do użytkowania lokalu jako pub potwierdzonego przez lokalną radę miejską. Jeśli ten pub działał już kilka lat, to zapewne takie prawo użytkowania posiada. Są puby, które są własnością jednej czy dwóch osób, czyli są zarejestrowane w urzędzie podatkowym jako sole trader lub partnership, i świetnie funkcjonują. Inne należą do firm typu limited i są zarejestrowane w Companies House. Dużo zależy od układu własności i ewentualnych korzyści podatkowych.

Ile potrzeba pieniędzy, żeby założyć firmę? Ile kosztują formalności? Czy w Wielkiej Brytanii istnieje pojęcie minimalnego kapitału zakładowego potrzebnego do założenia firmy?

Zdecydowana większość limited companies zaczyna z kapitałem 100 funtów (sto akcji po jednym funcie). To bardziej tradycja niż prawo. Zdarzają się także firmy z kapitałem 1000 funtów, jeśli chcą wyglądać bardziej wiarygodnie.

Czy warto korzystać z usług firm, które pomagają przy zakładaniu firm? Ile to może kosztować?

- Odradzam samodzielne zakładanie firmy w Anglii. Nawet firmy oferujące założenie limited company przez internet nie są dobrym rozwiązaniem dla kogoś, kto nie orientuje się w brytyjskim systemie. Tak jak powiedziałem, założyć firmę jest stosunkowo łatwo, ale co dalej z nią robić, to już skomplikowana historia. Wszystkim doradzam, aby skorzystali z porad firmy księgowej, aby poznać obowiązki formalne i podatkowe. Rozsądny koszt założenia limited company wraz z pełną dokumentacja i wstępną poradą waha się w granicach od 150-250 funtów.

Czy to, że nie jesteśmy obywatelami brytyjskimi, przeszkadza w założeniu firmy, czy w ogóle nie ma znaczenia?

- Narodowość nie ma znaczenia. Można by powiedzieć, że brytyjski urząd podatkowy wyzbył się wszelkich uprzedzeń rasowych. Zarejestrowałeś się i płacisz podatki - jesteś OK. Taxman nie pyta o twój status imigracyjny. Dlatego tylko w Wielkiej Brytanii możliwe jest odzyskanie podatku przez osobę, która pracowała bez prawa pracy i od dawna nie ma ważnej wizy. Ale jeśli uchylasz się od płacenia podatków, to urzędnik może być mniej pobłażliwy niż policjant i ma większe uprawnienia, z których skrupulatnie skorzysta. Brytyjczycy traktują płacenie podatków jako obowiązek i źle wygląda w towarzystwie osoba, która chwali się, że nie płaci podatków, bo oznacza to, że żyje na koszt pozostałych. Niestety, takie przechwalanie zdarza się słyszeć z ust początkujących biznesmenów znad Wisły.