Dzwonisz z każdego zwykłego aparatu telefonicznego.
35 groszy to jedyna opłata.
Nie potrzebujesz żadnych dodatkowych umów, kart, kodów i pinów!
Koszty rozmów wykonywanych poprzez Tanią Linię pojawią się na Twoim comiesięcznym rachunku telefonicznym.

Najpierw zadzwoń ze zwykłego telefonu na nr 0 708 177 977
Kiedy usłyszysz komunikat wybierz tonowo numer, pod który chcesz zadzwonić
Już możesz rozmawiać i to za jedyne 35 groszy brutto za minutę
Alaska     (00 1)
Argentyna     (00 54)
Australia     (00 61)
Austria     (00 43)
Belgia     (00 32)
Brazylia     (00 55)
Bułgaria     (00 359)
Chile     (00 56)
Chiny   (00 86)
Czechy     (00 420)
Dania     (00 45)
Estonia     (00 372)
Finlandia     (00 358)
Francja     (00 33)
Grecja     (00 30)
Hiszpania     (00 34)
Holandia     (00 31)
Hong Kong   (00 852)
Irlandia     (00 353)
Izrael     (00 972)
Japonia     (00 81)
Kanada   (00 1)
Luksemburg     (00 352)
Niemcy     (00 49)
Norwegia     (00 47)
Nowa Zelandia     (00 64)
Peru     (00 51)
Portugalia     (00 351)
Rosja     (00 7)
Singapur   (00 65)
Szwajcaria     (00 41)
Szwecja     (00 46)
Tajwan     (00 886)
USA   (00 1)
Węgry     (00 36)
Wielka Brytania     (00 44)
Włochy     (00 39)
Jeśli chcesz zadzwonić z TaniejLinii do innego miasta na terytorium Polski, to wykręć numer kierunkowy miasta
(np 0 91 do Szczecina), a następnie docelowy numer z którym chcesz się połączyć.
Jeśli masz do nas jakieś pytania - zadzwoń na nasz numer infolinii: 0801 801 777
Powrót

Zasiłki rodzinne w UE

Monika Adamowska
2006-06-12 , aktualizacja: 12.06.2006 23:23
A A A Drukuj
Legalnie pracujesz za granicą, w kraju UE? Masz takie same prawa do świadczeń rodzinnych, jakie mają obywatele tego państwa.


Na początek - ważne zastrzeżenie: aby starać się o świadczenie rodzinne, tak samo w Polsce jak i w którymkolwiek z krajów Europy, musisz być ubezpieczony. To znaczy, że muszą być odprowadzane składki na ubezpieczenie: •  społeczne - czyli emerytalne, rentowe, w razie choroby, macierzyństwa, wypadku przy pracy; •  zdrowotne.

Euroświadczenia

W UE obowiązuje tzw. koordynacja świadczeń rodzinnych, czyli zespół specjalnych zasad europejskich, które wskazują, jak stosować prawo krajowe wobec osób migrujących. Chodzi o to, by z jednej strony nikt nie został bez pomocy, a drugiej, aby rodzina nie korzystała z zasiłków w kilku krajach jednocześnie.

Wspólnotowe przepisy o świadczeniach rodzinnych obejmują osobę, która:

•  za granicą pracuje u kogoś lub prowadzi działalność gospodarczą;

•  jest emerytem, który w danym kraju pracował i stamtąd ma emeryturę, ale mieszka w innym państwie;

•  pobiera: polski zasiłek dla bezrobotnych - a przebywa (szuka pracy) za granicą - lub zasiłek zagraniczny - a szuka pracy w Polsce.

Ważne! Możesz mieszkać, gdzie chcesz, bo jedną z fundamentalnych zasad UE jest zasada swobodnego przepływu obywateli państw członkowskich.

Ale uwaga! W niektórych państwach prawo do świadczenia rodzinnego uzależnione jest od tego, jak długo tam pracowałeś lub mieszkałeś.

Przykład: Pan Kowalski legalnie pracuje w Anglii, a jego niepracująca żona mieszka z dziećmi w Polsce. Należą się im brytyjskie zasiłki rodzinne.

Jak je dostać

Aby dostać świadczenie w kraju, w którym pracujesz, musisz tam złożyć wniosek. Możesz to zrobić: •  u pracodawcy; •  lub w instytucji, która zajmuję się wypłatą takich świadczeń.

Ważne! Zawsze, gdy starasz się o świadczenia rodzinne w UE, musisz wypełnić formularz E 401. Instytucja zajmująca się w danym kraju świadczeniami wypełnia część formularza i przesyła do Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej (takie ROPS-y działają przy urzędach marszałkowskich każdego województwa, rzadziej zamiast nich jest to departament w urzędzie marszałkowskim).

Niektóre kraje do wypłaty zasiłków rodzinnych wymagają odpowiedniego stażu pracy. Co zrobić, gdy za krótko pracujesz?

Zastosuj kolejną ważną zasadę UE: sumowania okresów zatrudnienia i ubezpieczenia.

To znaczy, że możesz dodać wszystkie okresy ubezpieczenia, jakie wypracowałeś w różnych krajach UE, czyli np. do brytyjskiego dodać polski (nie ma znaczenia, że pracowałeś z przerwami). Ale musisz poświadczyć to na formularzu E 405. Najlepiej załatw to jeszcze przed wyjazdem za granicę. Jeśli zapomnisz, nie martw się. Instytucja, w której będziesz się starał o świadczenia, sama zwróci się do twojego ROPS-u, ale wtedy będzie to trwało dłużej.

Świadczenia rodzinne możesz dostawać tylko z jednego państwa. Dlatego kolejna zasada UE brzmi: pierwszeństwo zbiegających się świadczeń.

Reguła pierwszeństwa wypłaty świadczeń mówi: tam świadczenia, gdzie praca. Gdy żona nie pracuje, pierwszeństwo wypłaty świadczeń ma to państwo, w którym zatrudniony jest ojciec (nawet jeśli dzieci są z żoną w innym kraju). Ale jeśli żona podejmie pracę, pierwszeństwo wypłaty świadczeń będzie miało państwo, w którym została z rodziną.

Nie martw się, w żadnym wypadku nie stracisz. Nawet jeśli u nas zasiłek jest niski, a w innym kraju (państwie pracy ojca) wysoki. Dlaczego?

Bo w UE zawsze powinieneś dostać świadczenie w najwyższej możliwej wysokości, czyli najkorzystniejsze.

Gdy masz prawo do świadczeń w dwóch krajach, a są one różnej wysokości, to jeden wypłaca całą kwotę, a drugi dopłaca różnicę.

Przykład: Zenon Nowak pracuje w jednym kraju, a jego żona z dziećmi mieszka w drugim. Z pierwszego należałyby im się świadczenia (zasiłek i dodatki) o równowartości 30 euro, a tam, gdzie mieszka żona - aż 100 euro. Ile ostatecznie dostaną? Z pierwszego kraju 30 euro, a drugi dopłaci tyle, by suma dała 100 euro, czyli 70 euro. Tak właśnie działa zasada najwyższej możliwej wysokości.

Ważne! Wszelkie wątpliwości dotyczące zasiłków rodzinnych w UE wyjaśniaj w ROPS-ie przy urzędzie marszałkowskim twojego województwa.

Gdzie po zasiłek - dla pracujących

Najistotniejsza kwestia to - w jakim kraju jesteś ubezpieczony, bo to właśnie tam starasz się o świadczenia rodzinne (czyli zasiłki i dodatki).

WAŻNE - RAMKA

Podpisanie umowy o pracę (legalnej!) powoduje, że pracodawca polski lub zagraniczny musi odprowadzać składki. Ubezpieczeniu społecznemu możemy podlegać tylko w jednym państwie. Którym?

W prawie UE podstawową jest zasada miejsca pracy. To znaczy, że ubezpieczeniu społecznemu i zdrowotnemu podlega się w tym kraju, w którym się pracuje!

Gdy legalnie pracujesz w jakimś państwie, podlegasz jego prawu, nawet gdy mieszkasz w innym kraju. Tak samo, gdy prowadzisz działalność - obowiązuje cię ustawodawstwo państwa, w którym ją prowadzisz. I nie ma znaczenia, czy rodzina wyjechała z tobą, czy została w Polsce. Dostanie świadczenia rodzinne z państwa, w którym ty pracujesz.

Ważne! Gdy (bezrobotna) żona i dzieci zostały w Polsce, możesz załatwić im normalne ubezpieczenie zdrowotne w kraju. Jak? U swojego pracodawcy za granicą (lub w tamtejszej instytucji ubezpieczeniowej) pobierasz formularz E 106 (patrz ramka: Ważne formularze). Z nim idziecie do NFZ w Polsce (może to zrobić sama żona, której wyślesz druk). Na podstawie E 106 żona i dzieci będą mogły normalnie korzystać z pomocy medycznej w Polsce (podobnie i ty podczas pobytu w kraju).

Przykład 1: Jan Kowalski pracuje tylko w Anglii, ale często przylatuje do rodziny do Polski. Obowiązują go angielskie przepisy o zabezpieczeniu społecznym;

Przykład 2: Marian Nowak pracuje u polskiego pracodawcy w Warszawie, ale został oddelegowany na siedem miesięcy do Irlandii. Podlega polskiemu prawu zabezpieczenia społecznego. Warunek! delegacja nie może przekroczyć 12 miesięcy. Jeżeli potrwa dłużej niż rok, Nowak zacznie podlegać prawu kraju, w którym pracuje.

By pracodawca Nowaka mógł stosować polskie przepisy (np. polską wysokość składek na ubezpieczenie społeczne), musi uzyskać w ZUS formularz E 101. Formalności załatwia pracodawca (bo to on musi złożyć oświadczenie o obrotach firmy i pracownikach). Także on informuje ZUS o wszelkich zmianach, np. skróceniu delegacji. Uwaga! Kierowcy tirów, piloci, kolejarze itp., pracujący na terenie kilku krajów, podlegają zabezpieczeniu tam, gdzie jest główna siedziba ich firmy (ich także obowiązuje formularz E 101, ale w tym przypadku może być wystawione na dłużej niż 12 miesięcy).

Gdzie po zasiłek - dla emerytów



Tu możliwe są następujące warianty wypłaty świadczeń:

•  gdy emerytura jest wypłacana z jednego państwa UE, to z tego samego państwa należą się emerytowi zasiłki rodzinne;

•  gdy „uskładał” emeryturę z kilku państw, to zasiłki należą mu się z tego państwa, w którym mieszka.

Przykład: Kowalski pracował w Polsce, a później w Anglii. Dziś jest emerytem i mieszka w Polsce. Na jego emeryturę składa się: część polska (wypłacana przez ZUS) i angielska (od tamtejszego ubezpieczyciela). Obie wyliczane są przez te państwa na podstawie odprowadzanych składek. Dziś Kowalski - w razie potrzeby - może korzystać ze świadczeń rodzinnych w Polsce.

•  gdy rodzinie emeryta nie przysługują zasiłki rodzinne w kraju, w którym mieszka (np. ma za wysoki dochód), to należą się tam, gdzie emeryt był najdłużej ubezpieczony.

Przykład: Jan Nowak mieszka w Polsce. Jest już emerytem. Emeryturę wypracował sobie przez: 3 lata w Polsce, 15 we w Francji, 10 Anglii i 5 w Danii. Starał się o zasiłek rodzinny na utrzymanie dziecka. Wystąpił o taki zasiłek w Polsce, ale tu go nie dostał, bo miał za wysoki dochód. Wystąpił więc do instytucji francuskiej, bo tam pracował najdłużej. A gdyby i tam nie dostał takiej pomocy, mógłby kolejno ubiegać się o zasiłek rodzinny z Anglii, a na końcu z Danii.

Gdzie po zasiłek - dla bezrobotnych

Jeśli Polacy na zasiłku dla bezrobotnych pojadą za granicę szukać pracy, przez trzy miesiące mogą dostawać polski zasiłek (to tzw. transfer świadczenia do innego kraju). Wypłaca tamtejsza instytucja, a Polska zwraca pieniądze. Zasiłek przysługuje tylko do dnia znalezienia pracy (trzeba o tym powiadomić urząd!). Uwaga! Polski zasiłek - nieważne, w jakim kraju - wynosi tyle, ile u nas, ale jest przeliczany ze złotych na euro.

Jak załatwić taki transfer? Bezrobotny powinien:

•  pobrać ze swojego Powiatowego Urzędu Pracy zaświadczenie o rejestracji jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku;

•  zabrać z Wojewódzkiego Urzędu Pracy formularz E 303 (bezpłatny);

•  w ciągu 7 dni po przyjeździe zgłosić się w urzędzie pracy w kraju, do którego przyjechaliśmy. Podobnie jak w Polsce, będziemy pozostawać w dyspozycji tamtejszego urzędu pracy. Jeżeli nie znajdziemy pracy przez trzy miesiące, stracimy prawo do polskiego zasiłku. Aby pobierać zasiłek dalej, musimy wrócić do kraju.

Ile wynoszą zasiłki rodzinne?

43 zł miesięcznie - w Polsce na pierwsze i drugie dziecko (a 53 zł na trzecie dziecko i 66 zł na czwarte i kolejne), ale od 1 września będą wyższe. Swoją propozycję podał już rząd: zasiłki uzależnione od wieku dzieci: 48 zł na dziecko do 5 lat, 64 zł - 5 do 18 lat i 68 zł na starsze (maks. do 24 lat). Obecnie analizuje to Trójstronna Komisja ds. Społeczno-Gospodarczych.

154 euro miesięcznie - w Niemczech (tyle do trójki dzieci, a powyżej trójki - wyższe)

990 koron miesięcznie - w Norwegii na dziecko

141,6 euro miesięcznie - w Irlandii na dziecko

16,6 funta tygodniowo - w Wielkiej Brytanii na dziecko jedyne lub najstarsze, a 11,05 funta na każde następne

117 euro miesięcznie - we Francji na dziecko

24 euro miesięcznie - w Hiszpanii na dziecko

214,46 euro kwartalnie - w Holandii na jedno dziecko 6-12 lat i 252,31 na 12-18 lat (przy dwójce i więcej odpowiednio: 242,26 euro i 285 euro)

105 euro miesięcznie - w Austrii na dziecko (na trzecie i więcej dodatkowo po 50 euro na każde)

168 euro miesięcznie - Luksemburg na dziecko

(Uwaga stawki - dane do maja 2006 - na podstawie informacji z regionalnych ośrodków polityki społecznej)

Ważne formularze

Wymagane do ustalenia miejsca ubezpieczenia:

E 101, czyli podleganie ubezpieczeniu społecznemu w Polsce mimo pracy za granicą - wystawia ZUS, gdy pracownik lub prowadzący działalność jest tylko oddelegowany za granicę. Ale prowadzący działalność musi udokumentować, że prowadził ją w Polsce (nie mogła być zawieszona). ZUS sprawdzi też: czy czas wyjazdu jest określony, czy odprowadzasz składki na ubezpieczenie zdrowotne i społeczne, co będziesz robić za granicą. W czasie delegacji musisz w Polsce utrzymywać firmę, płacić składki (według polskich stawek płacisz składki do ZUS), podatki. Jeżeli spełniasz wszystkie warunki, ale zalegasz z opłacaniem składek, ZUS też powinien wystawić ci E 101. Rolnicy! Wy także idziecie do ZUS po E 101. ZUS potraktuje was jako prowadzących działalność i sam zwróci się do KRUS po informacje. Ważne dla pracowników transportu międzynarodowego: wam E 101 może być wystawiony na dłużej niż 12 miesięcy, np. na 1,5 roku.

ZUS zwykle sprawdza, czy pracownik rzeczywiście był wcześniej zgłoszony do ubezpieczenia, czy nie wyjeżdżał. Dlatego każe czekać co najmniej jeden dzień, zwłaszcza przy większych firmach.

E 102 - gdy delegacja za granicę ma być przedłużona powyżej 12 miesięcy.

E 103 - gdy ubezpieczeni wybiera pracownik placówki dyplomatycznej.

Powyższe formularze uzyskujemy z ZUS bezpłatnie.

E 106 - formularz do ubezpieczenia zdrowotnego rodziny pozostałej w kraju i pracującego za granicą na czas, kiedy przebywa on u rodziny w kraju.

E 109 - formularz do ubezpieczenia zdrowotnego rodziny pozostałej w kraju, gdy pracujący za granicą nie chce korzystać z czasowej opieki zdrowotnej w Polsce, bo nie będzie tu przyjeżdżał.

Powyższe formularze pobieramy od pracodawcy za granicą lub tamtejszego ubezpieczyciela, a przekazujemy do NFZ w miejscu zamieszkania rodziny.



Wymagane do uzyskania świadczeń rodzinnych:

Międzynarodowe świadczenia załatwiamy u swojego pracodawcy za granicą lub w tamtejszej instytucji zajmującej się takimi świadczeniami, ale druki poświadczamy w Polsce w Regionalnym Ośrodku Polityki Społecznej (ROPS).Takie ośrodki mieszczą się przy urzędach marszałkowskich w każdym województwie. W ROPS możemy też dostać druki formularzy.

E 401 - podstawowy. To zaświadczenie dotyczące członków rodziny. Powinien być aktualizowany raz na rok.

E 402 - potwierdza naukę ucznia lub studenta. Potrzebny jest, gdy dziecko ma prawo do świadczeń dłużej niż do 18. roku życia z tytułu nauki. Takie przedłużenie wypłaty z powodu nauki stosują np.: Polska, Austria, Belgia, Niemcy, Portugalia, Francja i Włochy.

E 403 -zaświadczenie o przyuczaniu się do zawodu.

E 404 -zaświadczenie lekarskie dla przyznania świadczeń.

E 405 - zaświadczenie o okresach zatrudnienia do sumowania okresów zatrudnienia.

E 407 - do specjalnego zasiłku na dzieci niepełnosprawne

E 411 - potwierdza uprawnienia do świadczeń w państwach członkowskich , w których mieszkają członkowie rodziny.

Te druki są bezpłatne. Można tylko wystąpić do zagranicznego pracodawcy czy instytucji, a oni prześlą dokumenty do Polski i poczekają, aż ROPS je odeśle, ale wtedy zwykle załatwianie świadczeń trwa dłużej. Dlatego korzystniej jest samemu pobrać druki, przywieźć lub przesłać je do rodziny w Polsce. Żona może załatwiać te dokumenty bez męża.

Dziękuję departamentowi migracji Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej za pomoc w przygotowaniu poradnika