Wypowiedzenie ogólnie

redPor
30.06.2003 , aktualizacja: 22.07.2002 14:28
A A A
Podajemy
Wzór rozwiązania umowy o pracę za wypowiedzeniem - pdf (program Acrobat do ściągnięcia).

1.1.1. Zgodnie z art. 30 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy umowa o pracę rozwiązuje się przez oświadczenie jednej ze stron z zachowaniem okresu wypowiedzenia (rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem). Rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem jest zwykłym sposobem zakończenia stosunku pracy. Musi być ono jednak zgodne z prawem i uzasadnione. Prowadzenie racjonalnej polityki zatrudnienia nie zwalnia pracodawcy od dokonania pracownikowi wypowiedzenia umowy o pracę z zachowaniem obowiązujących przepisów prawa (wyrok z 19.8.1977 r., I PR 57/77, nie publikowany). Należy ono do sfery tzw. polityki kadrowej pracodawców i w tym zakresie powinno być też oceniane w świetle zasad współżycia społecznego. Okazać się bowiem może, że w konkretnej sytuacji musi się ono spotkać z uzasadnioną dezaprobatą społeczeństwa, mimo że pracodawca zachował przepisy regulujące tryb, formę i terminy wypowiedzenia nie naruszając ani przepisów ustawowych, ani postanowień układowych (por. wyrok z 17.10.1966 r., III PRN 63/66, OSNCP z. 6/1967, poz. 106, OSPiKA z. 7-8/1967, poz. 189).

Patrz: M. Gersdorf, Okresy wypowiedzenia - zagadnienia praktyczne, PiZS Nr 11/1998, s. 33-34.

1.1.2. Każda ze stronmoże rozwiązać za wypowiedzeniem umowę o pracę zawartą na okres próbny i na czas nie określony (art. 32 § 1 KP). Rozwiązanie umowy o pracę następuje z upływem okresu wypowiedzenia (art. 32 § 2 KP). Przy zawieraniu umowy o pracę na czas określony, dłuższy niż 6 miesięcy, strony mogą przewidzieć dopuszczalność wcześniejszego rozwiązania tej umowy za dwutygodniowym wypowiedzeniem (art. 33 KP). Sąd Najwyższy uznał jednak, że dopuszczalność takiego wcześniejszego rozwiązania umowy o pracę na czas określony, dłuższy niż 6 miesięcy, strony mogą przewidzieć także w okresie trwania umowy, a nie tylko w momencie jej zawarcia (uchwała z 14.6.1994 r., I PZP 26/94, OSNAPiUS Nr 8/1994, poz. 126; OSP Nr 9/1995, poz. 184 z kr. gl. A. Tomanka). Sąd Najwyższy uznał też, iż umowa o pracę zawarta na czas określony, dłuższy niż 6 miesięcy, w której strony przewidziały dopuszczalność jej wcześniejszego rozwiązania za dwutygodniowym wypowiedzeniem, może być w ten sposób rozwiązana przed upływem 6 miesięcy jej trwania (uchwała z 7.9.1994 r., I PZP 35/94, OSNAPiUS Nr 11/1994, poz. 173). Strony mogą w umowie o pracę na czas określony z członkiem zarządu spółki kapitałowej uzależnić jej wcześniejsze rozwiązanie, za wypowiedzeniem, jak i bez wypowiedzenia, od równoczesnego odwołania z funkcji członka zarządu (wyrok z 1.7.1998 r., I PKN 63/98, OSNAPiUS Nr 14/1999, poz. 462)

Patrz: B. Wagner, Jeszcze o umowie o pracę na czas określony, PiZS Nr 10/1995, s. 69; T. Liszcz, Prawo pracy, Gdańsk 1996, s. 210; L. Florek, T. Zieliński, Prawo pracy, Warszawa 1996, s. 55 i 120; M. Rafacz-Krzyżanowska, Umowa o pracę na czas określony, PiZS Nr 6/1995, s. 32-33 i 36; T. Romer, Rozwiązanie umowy o pracę, PP Nr 2/1996, s. 9; E. Wichrowska-Janikowska, Nawiązywanie i rozwiązywanie umów o pracę, Toruń 1996, s. 29; S. W. Ciupa, Nowoczesna umowa o pracę, Warszawa 1996, s. 188; Z. Salwa, Prawo pracy i ubezpieczeń społecznych, Warszawa 1996, s. 103; Kodeks pracy z komentarzem, pod red. U. Jackowiak, Gdańsk 1996, s. 94; Z. Salwa, Kodeks pracy. Komentarz, Bydgoszcz 1997, s. 59; I. Suzdorf, Okresy wypowiedzenia umowy o pracę w świetle Kodeksu pracy, SP Nr 3/1998, s. 7; J. Stelina, Glosa do wyroku z 20.5.1998 r., OSP z. 3/2000, poz. 32; M. Gersdorf, Związki prawa handlowego i prawa pracy w orzecznictwie Sądu Najwyższego, PPH Nr 7/1999, s. 7.

1.1.3. Zgodnie z art. 37 KP w okresie wypowiedzenia umowy o pracę pracownikowi przysługuje zwolnienie na poszukiwanie pracy, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia. Wymiar tego zwolnienia wynosi 2 dni robocze - w okresie wypowiedzenia nie przekraczającym 1 miesiąca i 3 dni robocze - w okresie trzymiesięcznego wypowiedzenia, także w przypadku jego skrócenia na podstawie art. 361 § 1 KP.

1.1.4. Przepis art. 170 KP w zdaniu 2 ustanawiał zasadę, że w razie wypowiedzenia stosunku pracy przez pracownika urlop należny pracownikowi za rok kalendarzowy, w którym nastąpi rozwiązanie stosunku pracy, powinien być wykorzystany w okresie wypowiedzenia. Przepis ten został skreślony przy ostatniej nowelizacji Kodeksu pracy (ustawa z 2.2.1996 r. - Dz.U. Nr 24, poz. 110). Skreślenie art. 170 KP oznacza rezygnację z ustawowej dyspozycji nakazującej wykorzystanie przez pracownika urlopu wypoczynkowego w naturze w okresie wypowiedzenia umowy o pracę. Uznano, że taka dyspozycja jest zbędna, gdyż ustalanie terminu wykorzystania urlopu powinno być domeną zainteresowanych stron, także wówczas, gdy dochodzi do wypowiedzenia łączącego je stosunku pracy. W praktyce przepis ten stanowił często źródło nieporozumień i konfliktów ze względu na wprowadzone w nim, niezrozumiałe zróżnicowanie sytuacji pracowników z uwagi na to, która ze stron wypowiada stosunek pracy. Obecnie udzielenie pracownikowi urlopu w okresie wypowiedzenia uzależnio-ne jest od jego zgody (wyrok z 10.11.1998 r., I PKN 434/98, OSNAPiUS Nr 21/1999, poz. 688).

Wiele problemów powstało na tle nowej regulacji dotyczącej urlopów wypoczynkowych. W szczególności powstało zagadnienie, czy w przypadku rozwiązania z pracownikiem stosunku pracy w ciągu roku kalendarzowego, bez wykorzystania przysługującego mu urlopu wypoczynkowego, zwłaszcza przy przejściu na emeryturę lub rentę, pracownikowi należy się ekwiwalent pieniężny odpowiadający pełnemu wymiarowi urlopu, czy odpowiadający wymiarowi proporcjonalnemu do okresu przepracowanego w danym roku kalendarzowym. W uchwale z 20.8.1997 r., III ZP 26/97 (OSNAPiUS Nr 5/1998, poz. 145; OSP z. 7-8/1998, poz. 126) Sąd Najwyższy uznał, że w przypadku rozwiązania stosunku pracy i niewykorzystania z tego powodu urlopu wypoczynkowego nabytego w pełnym wymiarze (art. 153 § 3 KP) pracownikowi przysługuje od dotychczasowego pracodawcy ekwiwalent pieniężny odpowiadający urlopowi w wymiarze proporcjonalnym do okresu przepracowanego u tego pracodawcy w roku, w którym rozwiązano stosunek pracy, także w sytuacji, gdy nastąpiło to w związku z nabyciem przez pracownika uprawnień emerytalnych (art. 171 § 1 KP w związku z art. 1551 § 1 pkt 1 KP).

Patrz: E. Wichrowska-Janikowska, Przepis do poprawki, Rzeczpospolita Nr 254/1997, s. 15; M. Łajeczko, Urlop wypoczynkowy pracownika, Warszawa 1998, s. 55; M. Łajeczko, Urlop pracownika przechodzącego na emeryturę, PP Nr 8/1999, s. 18; T. Nycz, Planowanie urlopów wypoczynkowych, PiZS Nr 6/1999, s. 32; J. Strusińska-Żukowska, Wynagrodzenie za czas urlopu pracowniczego i ekwiwalent za urlop, PP Nr 8/1999, s. 24.