Zwolnienie, wypowiedzenie

red.
30.12.2011 , aktualizacja: 13.01.2012 13:01
A A A Drukuj
Kodeks pracy z

Kodeks pracy z "Gazetą Wyborczą"

Odejść z pracy można na kilka sposobów. Który jest najlepszy? Trudno o jednoznaczną odpowiedź, bo to zależy od szeregu czynników.
Wbrew pozorom rozstanie z pracodawcą za tzw. porozumieniem stron wcale nie zawsze jest dla pracownika korzystne, bo może zamknąć drogę dochodzenia swoich praw w sądzie

Zwolnienie za wypowiedzeniem

Najczęściej szef i pracownik rozstają się za wypowiedzeniem, co oznacza, że z pracy nie odchodzi się od razu. Okres wypowiedzenia jest tym dłuższy, im dłużej pracuje się w danej firmie. Jeśli ktoś pracował krócej niż pół roku, okres wypowiedzenia wynosi dwa tygodnie. Jeśli ktoś pracował co najmniej pół roku, przed ostatecznym odejściem z posady musi przepracować jeszcze miesiąc. W przypadku zatrudnionych dłużej niż 3 lata - okres wypowiedzenia wynosi trzy miesiące. Bywa, że pracodawca zwalnia odchodzącego pracownika z tzw. obowiązku świadczenia pracy, ale to wyłącznie jego dobra wola.

Za to - jeśli umowę chce rozwiązać pracodawca - pracownikowi przysługują podczas okresu wypowiedzenia wolne dni na poszukiwanie nowego zajęcia: dwa - jeśli okres jest krótszy niż miesiąc i trzy - jeśli trwa trzy miesiące.

Przy zwolnieniu za wypowiedzeniem pracodawca musi podać jego powód.

Po pierwsze to ją można zakwestionować przed sądem.

Po drugie, jeśli rozwiązanie umowy następuje z powodów, leżących po stronie zakładu pracy, np. sytuacja rynkowa zmusza do cięcia etatów, pracownikowi należy się odprawa. Jej wysokość zależy od stażu pracy oraz - niekiedy - od wewnętrznych przepisów, obowiązujących w firmie czy instytucji.

Jeśli to pracownik decyduje się zrezygnować z pracy, obowiązują go takie same okresy wypowiedzenia, jak w przypadku, kiedy zwalnia go pracodawca. Nie ma jednak prawa do wolnych dni na poszukiwanie nowej pracy ani do odprawy.

Zwolnienie bez wypowiedzenia

Niekiedy z pracy odchodzi się z dnia na dzień. Najbardziej drastycznym przypadkiem jest tzw. dyscyplinarka, czyli zwolnienie z art. 52 kodeksu pracy. Żeby zostać zwolnionym w ten sposób trzeba się dopuścić względem pracodawcy sporych przewinień. W ten sposób posadę można stracić np. w przypadku kradzieży, nieuzasadnionego niestawienia się w pracy czy też przyjścia pijanym. Z dyscyplinarką pracownik należy się liczyć, kiedy z własnej winy traci możliwość dalszej pracy, np. gdy zawodowy kierowca traci prawo jazdy, bo otrzymał tyle punktów karnych. Tego rodzaju wypowiedzenie szef może wręczyć pracownikowi w ciągu miesiąca od przewinienia.

Bez wypowiedzenia odchodzi się z pracy też, gdy choruje się dłużej niż trzy miesiące - ale tylko gdy było się zatrudnionym w danej firmie krócej niż pół roku. Nie wolno zwolnić, jeśli nieobecność była wynikiem choroby zawodowej czy wypadkiem przy pracy. Bez wypowiedzenia można zostać zwolnionym również, gdy nieobecność jest dłuższa niż okres zasiłkowy (czyli przez 6, 9 lub 12 miesięcy), ale nie wtedy, gdy spowodowana jest opieką nad dzieckiem.

Pracownik może odejść bez wypowiedzenia tylko w bardzo konkretnych okolicznościach; np. kiedy pracodawca nie wypłaca wynagrodzenia. Można też tak zrobić, gdy ma się orzeczenie lekarza, że praca na tym stanowisko szkodzi zdrowiu, a szef odmawia przeniesienia na inne.

Wypowiedzenie zmieniające

Umowa z pracodawcą może zostać zmieniona m.in. przez wypowiedzenie zmieniające. Niestety, zwykle oznacza to obniżkę pensji lub zmianę stanowiska na gorsze. Pracownik może domagać się od szefostwa uzasadnienia takiego kroku, ale w praktyce oznacza to, że albo podpisze zgodę, albo odejdzie z pracy. Zdecydować można aż do połowy biegu okresu wypowiedzenia, jaki pracownikowi przysługuje. Uwaga! Pensja nie zmaleje natychmiast po podpisaniu nowej umowy. Pracodawcę obowiązują takie same terminy, jak przy wypowiedzeniu.

Zobacz także

Zobacz więcej na temat:

Wakacyjne zastępstwa w opiece

Wakacyjne zastępstwa w opiece

Praca na zastępstwo w charakterze opiekuna/opiekunki osoby starszej w Niemczech jest szansą na lepszą przyszłość

Wydarzenia rynku pracy