Wypowiedzenie umowy o pracę

e-prawnik
09.09.2008 , aktualizacja: 12.03.2015 15:05
A A A
Czy oświadczenie musi być w aktach osobowych pracownika?

Systematyczny i solidny pracodawca odpowie tak. Stwierdzenie to nie będzie pozbawione znaczenia, gdyż pracodawca uniknie w ten sposób wielu niedogodności w zakresie wykazywania, że rzeczywiście złożył oświadczenie na piśmie o wypowiedzeniu lub rozwiązaniu. Sąd Najwyższy w wyroku z 21 czerwca 1994 r., sygn. akt I PRN 35/94 wyraźnie podkreślił, że mimo braku wypowiedzenia lub oświadczenia o rozwiązaniu w aktach osobowych, a zatem śladu, który wskazywałby, że oświadczenie złożone zostało w formie pisemnej - "nie jest ono z tego powodu nieskuteczne". Pracodawca może ten fakt wykazać w każdy dopuszczalny dowodowo sposób i nie jest zobowiązany uzupełniać akt osobowych w tym zakresie. Wskazać należy, że czym innym jest skuteczność wypowiedzenia umowy o pracę, a czym innym naruszenie obowiązku prawidłowego prowadzenia akt osobowych. Wymóg taki wynika z par. 6 ust. 2 pkt 3 lit a rozporządzenia z dnia 28 maja 1996 r., o zakresie prowadzenia przez pracodawców dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz sposób prowadzenia akt osobowych pracownika.

Czy oświadczenie może być złożone za pomocą faksu?

Czy oświadczenie złożone za pomocą faksu spełnia wymogi formy pisemnej? To budzi wątpliwości. Do czasu uregulowania tego faktu w sposób jednoznaczny, oświadczenie złożone za pomocą faksu nie spełnia wymogów formy pisemnej. Potwierdza jedynie, że dana osoba oświadczenie wysłała i napisała, lecz nie oznacza, że pracownik bądź pracodawca złożył je w formie pisemnej. Wypowiedzenie dokonane za pomocą faksu (środek doręczający oświadczenia woli) jest skuteczne. Faks potwierdza, że złożono oświadczenie, ale nie spełnia wymogów formy pisemnej wypowiedzenia. Faks okazać się może niekiedy jedynym sposobem dostarczenia wypowiedzenia lub rozwiązania umowy o pracę.

Przykład:Pracodawca Jan Kowalski chce złożyć oświadczenie woli o rozwiązaniu stosunku pracy bez wypowiedzenia. Jednak pracodawca wie, że pracownika nie będzie w pracy. W celu wykazania, że pracodawca złożył oświadczenie woli Jan Kowalski doręcza go za pomocą faksu. W takim przypadku do ustania stosunku pracy dochodzi w dniu, w którym druga strona czyli Adam Nowak mógł się zapoznać z treścią faksu - w efekcie będzie to najczęściej dzień nadania faksu, a konkretnie potwierdzenia transmisji danych.

Lepszym rozwiązaniem jest wysłanie wypowiedzenia lub rozwiązania umowy o pracę listem poleconym za potwierdzeniem odbioru.

Pouczenie o możliwości odwołania do sądu pracy

Obowiązek pouczania o możliwości odwołania się od złożonego oświadczenia o wypowiedzeniu bądź rozwiązaniu bez wypowiedzenia umowy o pracę obciąża wyłącznie pracodawcę. Pracownik nie ma takiego obowiązku. Pracodawca jako strona profesjonalna stosunku pracy, która inicjuje i kończy w większości przypadków stosunek pracy ma obowiązek znać przepisy prawa pracy. Kodeks pracy stanowi, że w wypowiedzeniu lub rozwiązaniu bez wypowiedzenia składanym przez pracodawcę pracownikowi, powinno być zawarte pouczenie o przysługującym pracownikowi prawie odwołania się do Sądu Pracy. I tu należy odwołać się do pisemnego charakteru oświadczenia składanego przez pracodawcę, w którym umieszcza się pouczenie. Wykazanie, że pouczenie zostało złożone w inny sposób, jest niekiedy niemożliwe, a co najmniej utrudnione.

Konsekwencją braku pouczenia może być to, że terminy, jakie przewidziano dla odwołania się do Sądu Pracy, mogą zostać przywrócone w razie ich przekroczenia.

Przykład: Pouczenie może być skonstruowane w następujący sposób: "Informuję Pana/Panią, że przysługuje Panu/Pani prawo odwołania się od niniejszego rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia do Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi, Wydział X Pracy w terminie czternastu dni od doręczenia Panu/Pani niniejszego pisma".

Terminy odwołań oraz żądań przywrócenia i odszkodowania

Należy podkreślić, że zachowanie terminów jest niezbędne dla złożenia określonego żądania. Odwołanie od wypowiedzenia umowy o pracę wnosi się do Sądu Pracy w ciągu 7 dni od doręczenia tego wypowiedzenia pracownikowi lub pracodawcy. Żądanie wyrażone w odwołaniu może zawierać albo uznanie wypowiedzenia za bezskuteczne albo przywrócenie do pracy - jeśli okres wypowiedzenia już upłynął, alternatywnie żądanie odszkodowania. Żądanie przywrócenia do pracy lub odszkodowania wnosi się do Sądu Pracy w ciągu 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia. Bieg terminów zarówno 7-dniowego i 14-dniowego liczy się od doręczenia odpowiednich pism. Jeśli oświadczenie woli zostało złożone ustnie i bez pouczenia pracownika (w przypadku oświadczenia pracodawcy) o prawie odwołania się do Sądu, to w razie późniejszego złożenia oświadczenia w formie pisemnej nie jest oświadczeniem woli o wypowiedzeniu lub rozwiązaniu umowy o pracę, gdyż takie zostało już złożone ustnie. Natomiast od tego momentu biegną terminy do odwołania się do Sądu Pracy.

Przykład: Jan Kowalski złożył ustnie oświadczenie swojemu pracownikowi Adamowi Nowakowi, że go zwalnia ze skutkiem natychmiastowym, wskazując, że ten dopuścił się kradzieży mienia pracodawcy, ale bez pouczenia go o prawie odwołania się do Sądu Pracy. Adam Nowak uważał się za niewinnego i złożył pozew do Sądu Pracy po miesiącu od rozwiązania stosunku pracy żądając przywrócenia do pracy. Żądanie złożone przez Adama Nowaka należy uznać za złożone w terminie, jednak termin do jego złożenia powinien zostać mu przywrócony, gdyż nie został pouczony przez Jana Kowalskiego o możliwości odwołania się do Sądu Pracy, a w orzecznictwie uznaje się, że w takim przypadku niedochowanie terminu nastąpiło bez winy pracownika.

Konsultowanie wypowiedzenia i rozwiązania umowy o pracę

Kodeks pracy nie czyni takiego wymagania w stosunku do każdego rodzaju umowy. Obowiązek konsultacji jest przewidziany w przypadkach szczególnych, zwłaszcza w razie chęci rozwiązania lub wypowiedzenia umowy o pracę z:

  • pracownikami chronionymi, np. kobietą w ciąży oraz


  • w przypadku podjęcia zamiaru wypowiedzenia pracownikowi umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony. W takim przypadku pracodawca zawiadamia (obowiązek konsultacji) na piśmie reprezentującą pracownika zakładową organizację związkową, podając przyczynę uzasadniającą rozwiązanie umowy. Organizacja może, jeśli uzna wypowiedzenie za nieuzasadnione, w ciągu 5. dni złożyć pisemne umotywowane zastrzeżenia. Pracodawca bierze pod uwagę stanowisko organizacji związkowej, lecz nie jest ono dla niego wiążące


  • w przypadku zamiaru zwolnienia pracownika bez wypowiedzenia, np. za naruszanie podstawowych obowiązków pracowniczych (np. z powodu nieusprawiedliwionej nieobecności) pracodawca ma obowiązek zasięgnięcia opinii (obowiązek konsultacji) reprezentującej pracownika organizacji związkowej (nie musi to być forma pisemna jak w przypadku wypowiedzenia umowy zawartej na czas nieokreślony), którą zawiadamia o przyczynie uzasadniającej zwolnienie - zobacz Załącznik 5. Organizacja związkowa ma prawo do zgłoszenia zastrzeżeń co do zasadności rozwiązania umowy w ciągu 3. dni od poinformowania jej o przyczynie zwolnienia.


  • Obowiązek konsultacji dotyczy wyłącznie pracodawcy składającego odpowiednie oświadczenie woli o rozwiązaniu umowy zawartej na czas nieokreślony lub wypowiedzeniu. Punktem wyjścia jest art. 23[2] kodeksu pracy, który stanowi, że jeśli przepisy prawa pracy przewidują współdziałanie pracodawcy z zakładową organizacją związkową w indywidualnych sprawach ze stosunku pracy, pracodawca ma obowiązek współdziałać w takich sprawach z zakładową organizacją związkową reprezentującą pracownika z tytułu jego członkostwa w związku zawodowym albo wyrażenia zgody na obronę praw pracownika nie zrzeszonego w związku - zgodnie z ustawą o związkach zawodowych. Zgodnie z art. 30 ustawy o związkach zawodowych, zasadą jest, że w zakładzie pracy, w którym działa więcej niż jedna organizacja związkowa, każda z nich broni praw i reprezentuje interesy swych członków. Pracownik niezrzeszony w związku zawodowym ma prawo do obrony swoich praw na zasadach dotyczących pracowników będących członkami związku, jeżeli wybrana przez niego zakładowa organizacja związkowa wyrazi zgodę na obronę jego praw pracowniczych. W zakresie konsultacji zgodnie z tym przepisem w indywidualnych sprawach ze stosunku pracy, w których przepisy prawa pracy zobowiązują pracodawcę do współdziałania z zakładową organizacją związkową, pracodawca jest zobowiązany zwrócić się do tej organizacji o informacje o pracownikach korzystających z jej obrony. Nieudzielenie tej informacji w ciągu 5 dni zwalnia pracodawcę od obowiązku współdziałania z zakładową organizacją związkową w sprawach dotyczących tych pracowników. Jeśli pracownika reprezentuje kilka organizacji, to w sprawach wymagających zawarcia porozumienia lub uzgodnienia stanowiska z organizacjami związkowymi, organizacje te przedstawiają wspólnie uzgodnione stanowisko. Sposób ustalania i przedstawiania tego stanowiska przez każdorazowo wyłanianą do tych spraw wspólną reprezentację związkową określa porozumienie zawarte przez organizacje związkowe. Pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać stosunku pracy pracownicy w okresie ciąży i urlopu macierzyńskiego jeśli nie zachodzą uzasadnione przyczyny do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia i organizacja związkowa reprezentująca pracownicę nie wyraziła na to zgody. W tym przypadku zgoda organizacji związkowej jest niezbędna i nie ma tylko charakteru opiniującego, lecz decydujący, w odróżnieniu od przypadków omówionych powyżej.

    Termin zakończenia stosunku pracy

    Problemu takiego nie ma w zasadzie przy rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia i to zarówno przez pracownika jak i pracodawcę. Umowa o pracę w tym przypadku rozwiązuje się w zasadzie z dniem złożenia oświadczenia o jego rozwiązaniu. W zasadzie należy uzupełnić to stwierdzenie: oświadczenie dochodzi do skutku, jeśli druga osoba zapozna się z nim lub mogła zapoznać. Wysłanie zatem listu poleconego nie spowoduje natychmiastowego rozwiązania umowy o pracę, lecz dopiero w dniu, w którym strona do której adresowano pismo zapozna się z jego treścią lub mogła zapoznać się - np. odebrała list nie czytając go.

    Komentarze (1)
    Zaloguj się lub komentuj jako gość
    • Gość: robol

      Oceniono 13 razy 11

      szukam wzoru a nie lizania d... pracodawcy

    Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX

    Wydarzenia rynku pracy