Gratulacje, chcielibyśmy zaproponować Pani / Panu pracę Poszukiwanie pracy to zwykle proces bardzo złożony. Decydując się na jej zmianę musimy dokładnie wiedzieć, jakie mamy oczekiwania w stosunku do przyszłego pracodawcy i stanowiska pracy. To powinno to być dla nas kluczem do wyboru właściwej
oferty pracy. Mimo iż aktualnie mamy rynek pracodawcy i to pracodawca coraz częściej dyktuje "reguły gry" i wybiera najlepszego kandydata, bywa, że to kandydat staje przed decyzją - którą z kilku złożonych ofert pracy wybrać. Takie propozycje zdarzają się często, zwłaszcza wysoko wyspecjalizowanym kandydatom z bardzo pożądanymi na rynku kompetencjami.
Co zrobić, aby wybrać właściwą ofertę pracy? Kiedy podjąć negocjacje? Co zrobić, gdy nie wiemy, jaką decyzję podjąć - czym się kierować?
Wizja idealnej pracy Decydując się na poszukiwanie pracy konieczne jest określenie naszych potrzeb - zarówno od strony finansowej, jak i tego, co chcielibyśmy robić. Te informacje pomogą nam stworzyć wizję idealnego pracodawcy - takiego, u którego chcielibyśmy pracować i rozwijać się. Nie jest więc sensowne aplikowanie na każde ogłoszenie, w którym spodobała nam się nazwa stanowiska. To może być mylące. Ta sama nazwa stanowiska może wiązać się z zupełnie innym zakresem obowiązków w różnych firmach, z różnym miejscem w strukturze firmy i z różnym wynagrodzeniem. Stanowisko z nazwą "manager" w tytule może być zarówno stanowiskiem związanym z zarządzeniem zespołem, jak i stanowiskiem samodzielnym. Konieczne jest zatem dokładne przeczytanie ogłoszenia i dopiero po zastanowieniu się aplikowanie. Warto też sprawdzić, czy spełniamy większość stawianych kandydatom wymagań. Wiele osób aplikuje na setki ogłoszeń, mimo że nie posiada wymaganych kluczowych kwalifikacji, np. osoba z wykształceniem ekonomicznym aplikująca na stanowisko Managera ds. Kosztów w branży budowlanej powinna zdać sobie sprawę, że na takim stanowisku wymaga się najczęściej wykształcenia technicznego. Aplikowanie na takie stanowisko bez spełnienia tego wymogu może tylko wywołać irytację potencjalnego pracodawcy. A jeżeli ten sam pracodawca będzie za chwilę prowadził nabór na stanowisko ekonomiczne, może nie wziąć naszej kandydatury pod uwagę, ponieważ będzie nas uważał za desperata i osobę niepoważną, aplikującą na jakiekolwiek oferty pracy.
Każda osoba poszukująca pracy, bez względu na to, ile ma ofert i jak bardzo jej kwalifikacje są pożądane na rynku, powinna pamiętać o pewnych zasadach, których należy się trzymać, aby kulturalnie i na poziomie "działać" na rynku pracy. Najważniejsza rzecz, o której należy pamiętać, to znaczenie pierwszego wrażenia. To, jak zaprezentujemy się na początku naszego kontaktu z potencjalnym pracodawcą, będzie rzutowało na dalsze kontakty. Aplikując na konkretne stanowisko ważne jest, aby zastosować podstawowe zasady prowadzenia korespondencji:
W korespondencji mailowej są one takie same, jak w listownej. Używamy zatem zwrotów grzecznościowych i odpowiedniej interpunkcji. Przesyłamy tylko te dokumenty, jakich oczekuje od nas pracodawca - najczęściej CV i list motywacyjny. Przesyłanie innych załączników typu zdjęcia, zeskanowane dyplomy czy certyfikaty nie ma sensu. Zaśmieca to tylko skrzynkę pracodawcy. Dodatkowo, o czym wielu kandydatów zapomina, bardzo istotna jest nazwa naszego adresu mailowego. Idealny to imię i nazwisko. Należy unikać nazw kolokwialnych, potocznych, a tym bardziej wulgarnych (np. bobik, amorki, mis.uszatek, słodki.króliczek, nervosol, yogi itp.), ponieważ mogą one spowodować, że nie zostaniemy potraktowani poważnie i nasza kandydatura zostanie już na wstępie odrzucona. Prosta zasada to profesjonalizm. Dotyczy to również dokumentów. Wiele osób stara się zwrócić uwagę na swoje CV doborem wielu jaskrawych kolorów albo nietypowego zdjęcia. Nie należy tego jednak robić. CV i list motywacyjny mają być przejrzyste i czytelne. Należy zachować skromność. Zdjęcie w CV może być zarówno zdjęciem legitymacyjnym, czy zdjęciem z sytuacji biznesowej np. z biura. Rozmowa kwalifikacyjna Gdy wszystko pójdzie dobrze i nasze CV zainteresuje potencjalnego pracodawcę, otrzymujemy telefon od osoby rekrutującej. Podczas takiej rozmowy również należy pamiętać o kulturze osobistej, uprzejmości i szacunku dla osoby dzwoniącej. Najgorsze, co może być, to mrukliwy ton i zdawkowe odpowiedzi. Gdy nie możemy rozmawiać, po prostu poprośmy o telefon o innej porze lub oddzwońmy w komfortowym dla nas momencie. Warto pamiętać, że pierwsze wrażenie bywa najważniejsze. To, jak nas odbierze ktoś przez telefon, może rzutować na całej procedurze rekrutacyjnej. Ważne jest zapisanie miejsca i terminu spotkania. A najprościej poprosić o maila z potwierdzeniem.
Wybierając się na spotkanie z rekruterem koniecznie należy być punktualnym. Jeżeli zatrzymają nas korki czy inne niezależne od nas przyczyny, należy mieć ze sobą telefon, aby o tym fakcie uprzedzić. Konieczne jest zachowanie odpowiedniego ubioru. Nie zawsze musi być to garnitur czy garsonka, ale musi to być przynajmniej strój typu "casual". Mimo że na rozmowę czasami wybieramy się w upalny dzień, nie można ubierać się jak na plażę! Zdarza się, że kandydaci przychodzą na rozmowę w klapkach lub w krótkich spodenkach...
Idąc do konkretnej firmy na rozmowę trzeba wybadać wcześniej rynek. Oprócz podstawowych danych jak wielkość, zasięg działalności, produkty, lokalizacja, warto sprawdzić, jaką firma ma opinię na rynku. Może ktoś ze znajomych tam pracował lub zna kogoś z wewnątrz. Takie informacje z pierwszej ręki są bardzo ważne, choć trzeba też pamiętać o subiektywizmie tych danych. Każdy pracownik ma inne priorytety zawodowe i dla każdego pracownika liczą się inne kryteria. Nie ma jednak wątpliwości, że stworzenie wizji idealnego pracodawcy już na początku poszukiwań pracy pomoże nam w wyborze najbardziej dopasowanej oferty. Bardzo istotne jest też przygotowanie wiedzy na temat potencjalnego pracodawcy. Zawsze może nas zapytać, co wiemy o jego firmie. Nie ma nic gorszego, niż brak wiedzy, do jakiej firmy się przyszło na spotkanie! Świadczy to o tym, że poszukujemy jakiejkolwiek pracy, nie pozostawiamy wrażenia, że chcemy pracować właśnie u tego pracodawcy.
Pamiętajmy o uśmiechu i zwrotach grzecznościowych. W bardzo złym tonie jest traktowanie osoby rekrutującej "z góry", nawet jeżeli jest od nas znacznie młodsza i mniej doświadczona. To od niej zależy przecież, czy rekomenduje nas do dalszych etapów rekrutacji. Nie należy "sprzedawać się" za wszelką cenę. Nie można mówić, że zawsze się nam wszystko udawało, że nigdy z nikim się nie pokłóciliśmy, że nie mam żadnych wad. Naturalną rzeczą jest popełnianie błędów. Ale jeżeli jesteśmy ich świadomi i wyciągamy z nich wnioski, to bardzo dobrze o nas świadczy. Jeżeli zostaniemy zapytani o porażkę czy o konflikt w pracy, warto opowiedzieć o takiej sytuacji, z której sprawnie wybrnęliśmy.
Podczas rozmowy niedopuszczalne jest narzekanie na konkretne osoby z firmy czy podawanie nazwisk osób, z którymi źle nam się układała współpraca. Nie wiemy przecież, czy osobie rekrutującej to nazwisko nie jest znane. Absolutnie karygodne jest używanie wulgaryzmów, pikantnych dowcipów czy opowiadanie plotek z zakrapianego alkoholem wyjazdu integracyjnego. Warto natomiast pamiętać o dawce poczucia humoru. Czasami nawet warto pośmiać się z siebie. Dystans do siebie jest bardzo dobrze postrzegany przez pracodawców.
Pieniądze to nie wszystko Nikt chyba nie ma wątpliwości, że wysokość wynagrodzenia dla potencjalnego pracownika bardzo ważna. Warto zatem przekalkulować, ile pieniędzy potrzebujemy miesięcznie i zastanowić się nad bezpieczną dla nas wysokością podstawy pensji (licząc na więcej w postaci premii). Wybierając ofertę pracy warto kierować się nie tylko aspektami finansowymi, ale także tym, co poza wynagrodzeniem może nam zaproponować pracodawca. Pakiet świadczeń pozapłacowych oferuje bardzo dużo firm. Oprócz samych finansów pracodawcy oferują również swoim pracownikom inne świadczenia, a nawet całe pakiety socjalne: ubezpieczenie medyczne, pakiety sportowe,
szkolenia, dofinansowanie do studiów, samochód służbowy, itd. Podając pracodawcy wysokość oczekiwanego przez nas wynagrodzenia ważne jest, by ustalić, czego w całości możemy się spodziewać. Zdarza się przecież, że niższe wynagrodzenie podstawowe może być rekompensowane innymi dodatkami. Oczywiście trudno zdobyć pełną wiedzę na temat tego, co oferuje dana firma, już na pierwszej rozmowie, ale pozostaje jeszcze ewentualność negocjacji warunków finansowych, o czym warto rozmawiać już w pierwszym etapie.
Ciekawe, że pytanie o finanse, zadane w formie pytania zamkniętego "Ile pan/pani chce zarabiać?" jest pytaniem, na które kandydaci udzielają długiej odpowiedzi. Przygotujmy się zatem do krótkiej odpowiedzi na to pytanie. Wiadomo przecież, że poniżej pewnej kwoty i tak nie przyjmiemy oferty.
Zdarza się, że poszukując pracy otrzymujemy nie jedną, ale kilka ofert. Co zrobić, gdy nie możemy się zdecydować, bo każda ma w sobie coś atrakcyjnego, albo mamy bardzo podobne propozycje z różnych firm? Wtedy warto podjąć negocjacje. Rozmowy z pracodawcą na temat wynagrodzenia i zasad zatrudnienia opierają się w gruncie rzeczy na tych samych zasadach, jakimi rządzą wszelkiego typu negocjacje. Jeżeli pracodawcy będzie na nas zależało, to zgodzi się na część warunków. Nie można jednak wychodzić z postawy roszczeniowej. Tego nie lubi żaden pracodawca. I trzeba pamiętać, że firmy posiadają pewne siatki płac i nie są w stanie zaoferować nam więcej, niż przewidują to wewnętrzne regulacje płacowe. Uzgodnić można natomiast możliwość awansu bądź podwyżki w określonym terminie.
Podstawowa zasada: nie palić za sobą mostów Gdy proces negocjacji mamy za sobą i gdy z wielu ofert udało nam się wybrać jedną, co do której jesteśmy przekonani, że to właśnie ta, czas podziękować innym firmom za złożenie oferty i zrezygnować z propozycji. Pamiętajmy, aby przy odmowie zawsze kierować się etyką biznesu. Należy jak najszybciej poinformować firmę o przyjęciu innej oferty - firma musi przecież teraz złożyć propozycję innej osobie. Nie warto rzucać do słuchawki - "nie, dziękuję" lub pisać krótkiego maila z odpowiedzią negatywną. Pamiętajmy, że to może nie być nasze ostatnie spotkanie z tą firmą. Zawsze dobrze jest wyjaśnić przyczyny odrzucenia oferty, wytłumaczyć, czym się kierowaliśmy przy wyborze. Potencjalny pracodawca zwykle zrozumie naszą decyzję, a z drugiej strony - zawsze będziemy mieli otwarte drzwi do współpracy z tą firmą w przyszłości.
W przypadku oferty zaakceptowanej podpisujemy umowę lub list intencyjny i ustalamy datę rozpoczęcia pracy. Wszystko układa się idealnie. Bywa jednak, że kandydat w międzyczasie otrzyma inną ofertę pracy lub stwierdza, że oferowane stanowisko nie spełnia jego oczekiwań. W tej sytuacji należy jak najszybciej poinformować pracodawcę o zmianie ustaleń i rezygnacji z oferty. Absolutnie niedopuszczalne i karygodne jest przemilczenie sprawy i po prostu niestawienie się pierwszego, ustalonego dnia w pracy. Takie zachowanie stawia nas w bardzo złym świetle i powoduje, że przestajemy być traktowani jako osoba poważna i godna współpracy. Warto zawsze o tym pamiętać.
Gdy zastosujemy te wszystkie zasady, na pewno nasze szanse na zdobycie upragnionej pracy wzrosną. Podsumowując - bez względu na to, jakie mamy doświadczenie, kompetencje oraz jaka praca nas interesuje, pamiętajmy o zasadach kulturalnego poszukiwania pracy. Zawsze warto być profesjonalnym, uprzejmym i pozostawiać po sobie dobre wrażenie. To nic nie kosztuje, a na pewno ułatwia kontakt oraz pomaga zbudować obraz naszej osoby jako kandydata godnego zaufania i wartego współpracy. Trzeba pamiętać, że to dwie strony podejmują decyzję. Nam zależy na pracy, a pracodawcy na odpowiednim pracowniku. Czasami, niestety, można stracić szansę na dobrą pracę przez nieodpowiednie zachowanie.
