Aktor

Definicja

Aktor to artysta grający w teatrze lub filmie, wcielający się w postać dramatu, której użycza głosu, twarzy, gestów.



Predyspozycje

Podstawowe predyspozycje do tego zawodu to sprawny aparat głosowy, czyli brak skaz, nie wspominając już o wadach, oraz - przynajmniej w wymiarze podstawowym - tzw. wyimpostowany głos. To kwestia jego siły i nośności. Głos to także umiejętność śpiewania, którą trzeba posiadać choćby w stopniu podstawowym. Kolejny wymóg to sprawność ruchowa i fizyczna, a wreszcie pamięć emocjonalna i sytuacyjna. Niejednokrotnie te dwie ostatnie cechy okazują się największym problemem. Wielu kandydatów ma bardzo słabą pamięć sytuacyjną, nie mówiąc o pamięci emocjonalnej. Trudne jest dla nich ponowne wywołanie jakiejś reakcji, a aktorstwo oparte jest przecież na powtarzaniu. Nie może być tak, żeby aktor w każdym spektaklu grał inaczej. Takie predyspozycje się posiada lub nie, ale to także kwestia dbałości o organizm. Pomocne są tu więc wszelkie techniki wspomagające koncentrację.

Inne oczekiwania szkół, a potem teatrów i filmu są np. takie, że kandydaci powinni być interesującymi ludźmi. Powinni umieć mówić, poruszać się, być ciekawymi indywidualnościami, a nawet mieć poczucie jakiejś misji, choć niekoniecznie przez duże "m". Czasami jednak wystarczy być dobrym rzemieślnikiem.



Dawniej i dziś

Pierwszym aktorem w dziejach teatru był Grek Tespis (VI w. p.n.e.), który zapoczątkował dialog między postacią a chórem w tragedii greckiej. Aktorstwo jest więc tak stare jak kultura, ale profesjonalne kształcenie aktorów zaczęło się całkiem niedawno - w Polsce dopiero w 1946 r. Wtedy udało się otworzyć pierwszą wyższą szkołę aktorską i postawić to - inne niż większość - rzemiosło na wysokim poziomie.

Aktorstwo ma dziś wiele twarzy: od klasycznego, dramatycznego (teatralnego), przez filmowe, estradowe, po lalkarskie. Każde wymaga trochę innych predyspozycji i środków technicznych.



Status społeczny

Aktorstwo to przedmiot marzeń wielu młodych ludzi, ponieważ tym, którzy są popularni, gwarantuje bardzo interesujące i dostatnie życie. Aktor jest w Polsce od dawna obiektem szacunku i podziwu. Dawniej jako ten, który umiał powiedzieć prawdę mimo zakazów i cenzury, dziś raczej jako idol.



Jak zostać aktorem?

Historia aktorstwa wskazuje, że są dwie główne ścieżki do tego zawodu. Pierwsza, dana tylko najbardziej utalentowanym, to droga bez studiów i profesjonalnych przygotowań - np. poprzez film i samodzielną naukę pod kierunkiem mistrza. Ale większość musi przebyć inną drogę: studia w szkole teatralnej. Do wyboru są trzy takie szkoły - W Warszawie, Krakowie i Łodzi - oraz dwa wydziały zamiejscowe: wydział aktorski PWST w Krakowie mieszczący się we Wrocławiu oraz Wydział Lalkarski warszawskiej Akademii Teatralnej w Białymstoku.

Egzamin trwa zwykle około dwu tygodni, ma kilka etapów i towarzyszy mu szczególna aura.

Jeśli zdaje się od razu po maturze, trzeba dużo wcześniej znaleźć sobie mistrza, aktora profesjonalnego, który nauczy podstaw tych przedmiotów. Korepetycje są drogie, ale skuteczne, zwłaszcza że można liczyć na pomoc nauczyciela w doborze obowiązkowych tekstów oraz w ich interpretacji. Cennym i tańszym rozwiązaniem są specjalne kursy organizowane przez policealne szkoły aktorskie i studia artystyczne w większych ośrodkach. Zajęcia w warsztatach teatralnych prowadzą też ośrodki kultury, a to bez wątpienia najtańsze wyjście, choć nie zawsze efektywne. W szkołach teatralnych organizuje się specjalne konsultacje, które pomagają zorientować się w brakach, ukierunkowują i oswajają z egzaminatorami, z atmosferą uczelni, z problemami egzaminów.

Do części teoretycznej egzaminu można się przygotować samemu na podstawie materiału ze szkoły średniej z różnych przedmiotów, zwłaszcza że nigdzie nie obowiązują testy z tego zakresu (prócz testu językowego w Warszawie i Łodzi). Żadna uczelnia nie określa też dokładnie zakresu zagadnień, ale wiadomo, że wszędzie obowiązuje historia dramatu i teatru, historia literatury polskiej i powszechnej oraz historia kultury, a czasem nawet - jak w Warszawie - wiedza o społeczeństwie. W Akademii Teatralnej trzeba też zdać egzamin testowy z wybranego języka obcego. Dodatkowej wiedzy wymaga tu tylko pierwszy przedmiot (nie ma go w liceum), ale uczelnie podają zwykle konieczną literaturę. W Warszawie zaleca się np. przestudiowanie monografii Z. Raszewskiego Krótka historia teatru polskiego, numerów "Teatru", "Dialogu" czy "Notatnika Teatralnego" i fundamentalnych Dziejów dramatu oraz Dziejów teatru A. Nicolla.

Jeśli ktoś przed studiami ma rok wolnego czasu lub więcej (w Warszawie nie można zdawać później niż wieku 22 lat), warto wtedy pomyśleć o aktorskim studium policealnym. To znakomita, a nie najdroższa szkoła praktycznych umiejętności.

ŹRÓDŁO:

Źródło: Park Edukacja

1 2  następne »