Publicysta

Z książki Pawła Hebdy i Jerzego Madejskiego "Zawód z pasją", wyd. "Park"
18.10.2005 , aktualizacja: 18.10.2005 18:44
A A A
Definicja

Publicysta to dziennikarz aspirujący do elity tej branży. Zajmuje się szeroko pojętą twórczością dziennikarską (reportaże, felietony, korespondencje itp.) omawiającą aktualne problemy życia politycznego, społecznego, gospodarczego. Stroni natomiast od zadań np. sprawozdawcy czy dziennikarza-prezentera, gdyż ma nieco inne zadania. Prezentując w swoich tekstach szerszą wiedzę, formułuje samodzielne opinie o ważnych kwestiach społecznych. Zwykle czyni to, odwołując się do szerszego tła - historycznego, politycznego, międzynarodowego.



Predyspozycje

Publicysta powinien posiadać nieco inne cechy niż reporter czy prezenter. W tym zawodzie ważniejsza jest uogólniająca refleksja niż drobiazgowość reportera czy błyskotliwość prezentera.

Ale niezbędna jest też umiejętność obserwacji - zarówno międzynarodowej sytuacji politycznej, jak i sytuacji w kraju. Publicysta musi się także wyróżniać nieprzeciętną wiedzą, pozwalającą formułować sądy. Potrzebna mu jest także umiejętność słuchania głosu społeczeństwa, ponieważ to na jego potrzeby formułuje swoje sądy.

Jak w przypadku każdego dziennikarskiego zawodu, publicystę musi wyróżniać ciekawość świata i pasja komentowania, oceniania i analizowania rzeczywistości, podobnie jak nieustające uczenie się i doskonalenie warsztatu. Zwykle uznanym publicystą nie można zostać na początku kariery dziennikarskiej - zostaje się nim najczęściej już po ukończeniu 40. roku życia.

Wreszcie w sposób doskonalszy niż inni dziennikarze powinien opano-wać warsztat pisarski, np. formę felietonu, którą często się posługuje, chociaż obecnie jako komentator może się też wypowiadać słowem mówionym (co umożliwia radio czy telewizja).

Nie musi natomiast mieć wykształcenia dziennikarskiego - podstawą rozpoczęcia kariery dziennikarskiej jest wydrukowany tekst lub zrealizowany materiał radiowy czy telewizyjny, nie zaś dyplom uczelni. Ukończenie dziennikarstwa może mu jednak w nawiązaniu takiej współpracy pomóc.



Dawniej i dziś

Publicystyka jest zajęciem wcześniejszym niż prasa. Publicystami byli już rzymscy retorzy i greccy historycy. Nie mieli jednak tak skutecznego medium, jak współczesna prasa, a jedynie swoje głosy lub pergamin. U schyłku renesansu w Polsce publicystą był zapewne ks. Piotr Skarga, a jego uniwersalne kazania stanowiły idealny komentarz także do ówczesnej rzeczywistości. Publicystyka w rozumieniu dzisiejszym pojawiła się w XIX w.

W czasach zaborów w Polsce zresztą publicystyka (na różnym poziomie) odgrywała ważną rolę w podtrzymaniu tożsamości narodowej. Po II wojnie światowej wykorzystywano ją do celów ideologicznych, których spełniać nie powinna.



Status społeczny

Publicyści to czołówka świata dziennikarskiego. Wskazują sposób pisania i mówienia o tematach nie tylko społeczeństwu, ale i innym dziennikarzom. Ich rola społeczna ze względu na intuicję trafnego formułowania opinii o zjawiskach i wydarzeniach jest wyjątkowa. Zarówno w środowisku, jak i w społeczeństwie uchodzą zwykle za elitę tej grupy zawodowej, nieco wykraczającą już poza granice dziennikarstwa.



Jak zostać publicystą?

Publicysta może ukończyć dowolne studia, pod warunkiem, że nauczy się również pisania (warsztatu dziennikarskiego) oraz odpowiedniego sposobu myślenia. Mogą to być studia humanistyczne, jednak dziennikarstwo pomaga w zdobyciu warsztatu. Oprócz warsztatu niezbędna jest chęć przekazania czytelnikom czegoś istotnego, co być może być prawdą o nich lub o świecie. Trzeba mieć w sobie pasję analizowania, komentowania i oceniania faktów.

Pasjonat dziennikarstwa publicystycznego ma przed sobą długą ścieżkę zawodową, wiodącą poprzez szczeble awansu w mediach lub publikowanie dobrych tekstów. Oczywiście może też skończyć studia dziennikarskie, które prowadzi się na uniwersytetach i w wielu szkołach niepaństwowych. Tradycyjnie najbardziej znaczące ośrodki dziennikarstwa to uniwersytety: Warszawski i Jagielloński, a także Wrocławski.

Zobacz także