Wycofanie młodych z rynku, niepewność zatrudnienia oraz ubóstwo wynikające z niskich zarobków - to wszystko sprawia, że zdaniem ekspertów MOP rozwiązanie problemu miejsc pracy dla młodzieży staje się wyjątkowo palące.

Według raportu MOP stopa bezrobocia wśród ludzi młodych w Polsce wynosi 23,7 proc. Dla porównania np. w Danii to 13,8 proc., w Niemczech 9,2 proc., a w Hiszpanii 41,6 proc.

Badacze opisali też zjawisko młodych z bogatszych społeczeństw, którzy uciekają przed bezrobociem, przeczekując trudną sytuację w domach i na uczelniach. Zdaniem ekspertów pracownicy, którzy wchodzą na rynek pracy do końca życia są na przegranej pozycji: zarabiają mniej, znacznie rzadziej awansują i pracują na niższych stanowiskach w porównaniu z kimś, kto ma identyczne cechy i kwalifikacje, ale rozpoczął pracę rok wcześniej albo później, czyli już albo jeszcze w okresie koniunktury.



Dlatego część młodych, zamiast szukać pracy, woli zająć się dodatkowymi studiami.

Zdaniem dr Małgorzaty Starczewskiej-Krzysztoszek, głównej ekonomistki organizacji pracodawców PKPP Lewiatan i wykładowczyni uniwersyteckiej, taka sytuacja powtarza się zawsze w gorszych czasach. - Gdy kryzys się nasila i pojawiają się problemy z miejscami pracy, zaraz obserwujemy większe zainteresowanie studiami doktoranckimi albo na drugim kierunku - mówi. - Bardzo wyraźnie było widać to zjawisko w latach recesji w 2001-03. I teraz wraca.



Tak zrobił Marek z Łodzi, absolwent psychologii. W tym roku zdecydował się na studia doktoranckie. - Nie do końca wierzę w sens tego przedsięwzięcia - mówi. - Ale nie chciałbym teraz być cieciem albo na pełen etat robić ankiety dla ośrodków badań. Postudiuję, zobaczę, może coś się zmieni?

Na razie dorabia właśnie, robiąc ankiety dla ośrodka badawczego.

Jak sprawić, żeby w Polsce młodym łatwiej było znaleźć pracę? Okazuje się, że nie jest to niemożliwe. Jak opisywali to niedawno na łamach "Gazety" eksperci rynku pracy z Fundacji Inicjatyw Społeczno-Ekonomicznych i Instytutu Badań Strukturalnych, wystarczyłoby mądrzej korzystać z zasobów Funduszu Pracy.

- Młodym przede wszystkim potrzebne są mądre wybory i umiejętność poruszania się po rynku pracy - mówi dr Joanna Tyrowicz, współautorka projektu zmian w ustawie o instytucjach rynku pracy. - Czyli np. doradztwo zawodowe od małego. Na razie mamy MEN, który odgórnie nakazuje doradztwo w szkołach. A niby skąd od 1 września 2011 r. każda szkoła ma wziąć doradcę zawodowego? Efekt jest taki, że zajmuje się tym np. nauczyciel geografii, bo skąd wziąć ekspertów i pieniądze na nich?

W propozycji nowelizacji przepisów eksperci FISE i IBS napisali, że takim doradztwem mogliby zająć się znawcy tematu pasjonaci, np. przedstawiciele różnych organizacji pozarządowych.

Druga sprawa absolutnie niezbędna, żeby młodzi mogli łatwiej znaleźć pracę, to działające staże. - Na razie w Polsce polega to na subsydiowaniu wybranych pracodawców, a nie realnym programie stażowym - twierdzi dr Tyrowicz. - Pracodawca ma człowieka zupełnie za darmo, a ten człowiek ma bardzo małe pieniądze. W efekcie ani pracodawcy nie obchodzi nauczenie go niczego ważnego, ani ten człowiek nie uważa, że dostał Bóg wie co. A poza tym pracodawca po stażu nie ma żadnych obowiązków - nie musi potem stażysty zatrudniać. W efekcie większość programów stażowych polega na tym, że ten sam pracodawca co roku dostaje wsparcie z PUP na tę samą liczbę pracowników, choć to sytuacji na rynku pracy w żaden sposób nie poprawia.

Co mogłoby pomóc? - Powinno być tak, że z pieniędzy publicznych finansuje się nie kiepskie stypendium w trakcie stażu, ale pozapłacowe koszty pracy. I to tylko pod warunkiem, że trwa on dłużej niż finansowanie - tłumaczy dr Tyrowicz. - Gdy pracodawca będzie musiał płacić człowiekowi pensję, zacznie go wykorzystywać, czyli uczyć bycia produktywnym. I tak stażysta zaczyna być dobrym pracownikiem.

Źródło: Gazeta Wyborcza