Rewolucyjne pomys造 Paw豉 Kukiza i Centrum im. Adama Smitha: raj dla "Janusz闚 biznesu"

Agata Kinasiewicz
24.06.2015 , aktualizacja: 24.06.2015 17:06
A A A
Pomys造, kt鏎e Centrum Adama Smitha g這si od lat, a kt鏎e teraz spodoba造 si Paw這wi Kukizowi, nie poprawi sytuacji pracownik闚. Mog za to sprzyja tym przedsi瑿iorcom, na kt鏎ych pracownicy narzekaj najcz窷ciej. Zw豉szcza ci m這dzi, pracuj帷y na umowach 鄉ieciowych.


Opis tej rewolucji zamie軼i na stronie Warsaw Enterprise Institute Robert Gwiazdowski, ekspert Centrum im. Adama Smitha (CAS). W swoim wpisie przekonuje, 瞠 "ustawowo nie da si podnie嗆 wynagrodze brutto", za to "ustawowo mo積a podnie嗆 wynagrodzenia netto - poprzez obni瞠nie podatk闚 na這穎nych na wynagrodzenia brutto. Trzeba w tym celu: zlikwidowa PIT i sk豉dki ubezpieczeniowe na ZUS".

Z punktu widzenia rynku pracy wa積 zmian ma by likwidacja podatku PIT, likwidacja sk豉dek na ZUS i OFE. I zrezygnowanie z pensji brutto jako takiej. Pracodawcy p豉cili by pracownikom pensj netto, i od niej - czyli od tego, co pracownik dosta na r瘯 - 25-procentowy podatek. Bez dodatkowych sk豉dek. To - zdaniem Gwiazdowskiego - recepta na to, 瞠by wi璚ej pieni璠zy zostawa這 w portfelach pracownik闚.

To ciekawa logika. Ale jak CAS zmusi pracodawc闚, kt鏎zy dzi chc pracownikom p豉ci jak najmniej, 瞠by podwy窺zyli im kwoty netto? Dzi w umowie pracownik wpisan ma kwot brutto, ale to kwota netto wp造wa na jego konto. Np. przy zarobkach 3 tys. z na umow o prac, pracownik dostaje nieco ponad 2,1 tys. z netto. Czy to oznacza, 瞠 po zmianach pracodawca automatycznie podwy窺zy mu kwot netto? To zale篡 tylko od niego. Nie musi tego robi. Te same umowy mo積a po prostu zawrze na identyczn jak dzi kwot netto, a ca造 zysk z "odbruttowienia" zostanie w kieszeni pracodawcy.

Podatek "jak za Gierka" nie pomo瞠. "Janusz biznesu" wie swoje

Sam Gwiazdowski tak opisuje ten "rewolucyjny" pomys: "By豚y to podatek od ca趾owitego funduszu wynagrodze - jak by這 "za Gierka" - bez oddzielnego liczenia go dla poszczeg鏊nych pracownik闚." I przekonuje, 瞠 pomo瞠 to rozwi您a problem um闚 cywilnoprawnych zawieranych w miejsce etat闚, bo b璠zie on p豉cony w tej samej wysoko軼i od wszystkich rodzaj闚 um闚 "bez wzgl璠u na to, czy praca 鈍iadczona b璠zie na podstawie kodeksu pracy, czy kodeksu cywilnego. Zniknie wi璚 arbitra cenowy r騜nych um闚 co pewnie ucieszy przeciwnik闚 um闚 cywilnoprawnych." Czy ucieszy? Niekoniecznie.

Wyobra幟y sobie posta, kt鏎 w internetowych komentarzach m這dzi ukochali ostatnio szczeg鏊nie - tzw. "Janusza biznesu". "Janusz biznesu" to synonim chytrego pracodawcy, kt鏎y p豉c帷 pracownikom minimalne pensje i zatrudniaj帷 ich na 鄉ieci闚kach, sam najch皻niej kupuje Mercedesa albo Porsche w leasingu. Czyli tak naprawd synonim nier闚no軼i spo貫cznych i wyzysku. Je郵i nawet koszt zatrudnienia pracownika na umow o dzie這 lub zlecenie b璠zie identyczny jak zatrudnienia go na etat, nie zmotywuje to takiego pracodawcy do zatrudniania na etat. Dlaczego ma p豉ci tyle samo za pracownika, kt鏎ego nie mo瞠 z dnia na dzie zwolni, kt鏎emu przys逝guje prawo do urlopu i kt鏎y mo瞠 uda si na urlop macierzy雟ki czy chorobowe, skoro mo瞠 go zatrudni za t sam kwot bez takich przywilej闚?

Wyborcy Paw豉 Kukiza to g堯wnie ludzie m這dzi, narzekaj帷y na kiepski start, jaki zapewnia im pa雟two, rozwarstwienie spo貫czne, wyzysk, na to, 瞠 elity maj ich problemy w nosie. M闚i, 瞠 ich problemy to brak stabilnej pracy, umowy 鄉ieciowe, niskie pensje i brak mo磧iwo軼i usamodzielnienia si. Czy naprawd taki program to odpowied na ich bol帷zki?

Firmy 豉mi prawo. Kar - brak

疾by rozwi您a problem um闚 鄉ieciowych, ale te obchodzenia prawa pracy i niewyp豉cania pensji, trzeba zmiany mentalno軼i pracodawc闚. Albo skuteczniejszego kontrolowania i karania tych, kt鏎zy wyj徠kowo prawa pracy nie szanuj. W ubieg造m roku NIK skontrolowa豉 10 tys. firm. Okaza這 si, 瞠 co pi徠a osoba wykonuj帷a swoje obowi您ki w oparciu o umow cywiloprawn powinna mie etat. To plaga zw豉szcza w budownictwie, handlu i przemy郵e. Z danych NIK wynika, 瞠 najcz窷ciej prawo 豉mi ma貫 i 鈔ednie przedsi瑿iorstwa. W鈔鏚 firm zatrudniaj帷y do 9 os鏏 i tych maj帷ych od 50 do 249 pracownik闚 przepis闚 nie przestrzega這 ponad 50 proc. W firmach od 10 do 49 pracownik闚 - 35 proc. A ma貫 i 鈔ednie przedsi瑿iorstwa to w Polsce g堯wni pracodawcy.

Preferencje dla tych, kt鏎zy s OK

Zamiast dawa firmom narz璠zia, kt鏎e mog wykorzystywa niekoniecznie w trosce o pracownik闚, ale o sw鎩 w豉sny zysk, warto zastanowi si, jak u豉twi 篡cie tym, kt鏎e rzeczywi軼ie o pracownik闚 dbaj. Pomy郵e o r騜nych preferencjach dla firm, kt鏎e zatrudniaj na etat i oferuj uczciwe warunki pracy. Bo jest w Polsce tak瞠 wielu uczciwych i dobrych pracodawc闚. Warto nagradza za dobre praktyki i kara za z貫. Tymczasem nawet w przetargach dla administracji publicznej kryterium wyboru jest najcz窷ciej proste - cena. Cz瘰to wygrywaj je wi璚 firmy, kt鏎e zatrudniaj na najgorszych warunkach. Czy takie warunki zatrudnienia powinna promowa administracja publiczna, a nawet sama PIP?

Na koniec: z pr騜nego i Salomon nie naleje. Skoro przestaniemy odprowadza sk豉dki do ZUS i zrezygnujemy z podatku dochodowego, a podstawowe wydatki pa雟twa (jak 鈍iadczenia emerytalne, rentowe, wydatki na edukacj, s逝瘺 zdrowia, drogi, zbrojenia i wiele, wiele innych) nie spadn, a wraz ze starzeniem si spo貫cze雟twa b璠 rosn望 - sk康 wzi望 na nie pieni康ze? Na szcz窷cie ten problem dostrzega te Robert Gwiazdowski: " konieczne jest poszukanie innych wp造w闚 do bud瞠tu".

Pomys堯w CAS znajduje wiele. M.in. proponuje wprowadzenie podatku katastralnego od nieruchomo軼i (nie wiadomo tylko, czy b璠zie to kolejna op豉ta opr鏂z wieczystego u篡tkowania i podatku od nieruchomo軼i, kt鏎ymi ju jeste鄉y obci捫eni), czy 20-procenowej stawki VAT na wszystko. Dzi stawka na podstawowe artyku造 spo篡wcze to 5 proc. Wed逝g danych GUS od lat g堯wne wydatki polskich gospodarstw domowych to op豉ty za mieszkanie oraz zakup produkt闚 spo篡wczych. Ciekawe zatem, jak wzrost cen artyku堯w spo篡wczych i op豉t za nieruchomo軼i przyczyni si do poprawienia komfortu 篡cia Polak闚?

Na to, 瞠 og鏊ne daniny zbierane przez pa雟two - jakkolwiek je nazwiemy i gdziekolwiek ukryjemy - nie spadn, nie liczy nawet Gwiazdowski: "Dzisiejsze emerytury musz przecie by z czego op豉cane". Przysz貫 emerytury - tak瞠. Nawet po likwidacji ZUS-u. Obawiam si, 瞠 wiem, z czego b璠 op豉cane: jak zawsze z pieni璠zy podatnik闚. I dla naszego dobra lepiej, 瞠by tymi podatnikami nie by造 osoby zarabiaj帷e minimum krajowe na 鄉ieci闚ce.

Zobacz tak瞠