Od kilku tygodni na forum GazetaPraca.pl internauci mają możliwość zadawać pytania o kłopotliwe niuanse prawa pracy. Spośród poruszonych dotychczas przez Państwa kwestii wybraliśmy najciekawsze z punktu widzenia prawa. Odpowiada Wojciech J. Dziób z Kancelarii Prawa Pracy i Prawa Gospodarczego.
mariuszg2: Czy mogę dochodzić wynagrodzenia za pracę wykraczająca poza zakres obowiązków od byłego pracodawcy po upływie kilku miesięcy? Pracowałem na stanowisku specjalisty. W pewnym momencie z firmy odszedł mój szef -
dyrektor działu. Prezes firmy nie zatrudnił następcy dyrektora przez ponad rok. Przez ten czas jego obowiązki podzielił pomiędzy dwoje specjalistów (w tym mnie), bez dodatkowego wynagrodzenia. Kilka miesięcy temu odszedłem z firmy, ale mam poczucie, że za okres "bezkrólewia" należy mi się dodatkowe wynagrodzenie, którego nie otrzymałem.
1. Czy w myśl prawa należy mi się dodatkowe wynagrodzenie za pełnienie części obowiązków dyrektora?
2. Czy po kilku miesiącach od zmiany pracodawcy mogę dochodzić tego wynagrodzenia?
Prawnik: Jeżeli do umowy o pracę otrzymał Pan zakres obowiązków, to w tym przypadku może Pan dochodzić dodatkowego wynagrodzenia za świadczenie pracy w zakresie wykraczającym poza zakres obowiązków. Jeżeli takiego zakresu Pan nie otrzymał, postępowanie będzie utrudnione, ale nie niemożliwe. Należy pamiętać, że ciężar dowodu spoczywa na Panu, tzn. będzie Pan musiał udowodnić w toku postępowania, że świadczył Pan pracę w zakresie wykraczającym poza Pana obowiązki i nie otrzymał Pan za to wynagrodzenia. Roszczeń przeciwko pracodawcy może Pan dochodzić przez okres trzech lat od dnia, w którym ono powstało.
gość: Witam! Mam wątpliwość dotyczącą pracy w niedzielę i święta. Pracuję jako kinooperator w multipleksie, także w niedziele i święta, ale nie otrzymuję z tego tytułu dodatkowego wynagrodzenia. Jedynie za święta 3 maja i 11 listopada otrzymuję dzień wolny. Pracodawca twierdzi, że tylko za te święta państwowe przysługuje mi dzień wolny? Czy to prawda? Czy nie powinienem otrzymywać dzień wolny lub dodatkowe wynagrodzenie za pozostałe święta?
Prawnik: Za pracę w niedzielę lub inny dzień wolny przysługuje dodatkowe wynagrodzenie lub dzień wolny. Proszę pamiętać, że sobota nie jest dniem wolnym od pracy. Obowiązuje zasada pięciodniowego tygodnia pracy, ale dniem wolnym u danego pracodawcy wcale nie musi być sobota - może to być także każdy inny dzień tygodnia. Ponieważ pracuje Pan w soboty i niedziele to najprawdopodobniej należy się Panu również wynagrodzenie za godziny nadliczbowe.
raskol: W firmie nie ma zwyczaju "wyganiania" ludzi na zaległy
urlop. Ogólnie ciężko o urlop. Jak dochodzić swoich praw o zaległy urlop? Jak ma się prawo pracy do tego i do terminów jego wykorzystania? Jak już dochodzi do urlopów, to urlop jest, ale na parę dni. Czy w prawie jest coś takiego jak urlop 14-dniowy?
Prawnik: Generalnie obowiązuje zasada, że pracownik winien wykorzystać urlop wypoczynkowy w ciągu roku, w którym nabył do niego prawo. Jeżeli jest to niemożliwe, pracodawca ma obowiązek udzielić pracownikowi urlopu do końca pierwszego kwartału roku następnego. Z przepisów Kodeksu Pracy wynika wprost, że jedna cześć urlopu nie może być krótsza niż 14 dni.
Małgorzata: Pracuję w Domu Dziecka. Jestem zatrudniona na 40 godzin tygodniowo. Zdarza się, że kończę zmianę o godzinie 22 i na drugi dzień mam na 6 rano. Moje pytanie polega na tym czy to nie za krótka przerwa na odpoczynek? Gdzie mogę znaleźć odpowiedz na to pytanie w Kodeksie Pracy?
Prawnik: Zgodnie z przepisami prawa pracy, pracownik ma prawo do 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku. Wynika to z art. 132 i 133 Kodeksu Pracy.
antoninka: Czy pracodawca ma prawo zmusić pracownika do podpisania wypowiedzenia za porozumieniem stron, mimo iż pracownik się nie zgadza (bo nie ma nowej pracy)? Czy w ogóle ma jakieś uzasadnienie twierdzenie, że pracodawca zamaże pracownikowi papiery? Czy pracodawca może wpisać pracownikowi zwolnienie dyscyplinarne, mimo iż nie ma żadnych podstaw do tego? Jakich argumentów używać w takiej sytuacji, aby wyegzekwować wypowiedzenie terminowe.
Prawnik: Pracodawca nie ma prawa zmuszać pracownika do wyrażenia zgody na rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron. Art. 52 K.P. podaje wprost przyczyny rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia.
Lee: Jak wygląda wynagrodzenie za pracę w nadgodzinach w delegacji? Czy pracodawca może określić delegację mianem szkolenia i nie płacić za nadgodziny? Wiele międzynarodowych firm obecnie tak robi - np. przy przenoszeniu działalności z zagranicy do Trójmiasta.
Prawnik: Czasem pracy w podróży służbowej jest czas świadczenia pracy w miejscu oddelegowania, czyli nie wlicza się do niego czasu dojazdu. Wynagrodzenia za godziny nadliczbowe będzie przysługiwało wówczas gdy faktyczny czas świadczenia pracy w miejscu oddelegowania przekroczy 8 godzin. Udział pracownika w szkoleniu jest faktycznie jego czasem pracy i jeżeli dzienny wymiar szkolenia przekracza 8 godzin teoretycznie pracownik powinien otrzymać wynagrodzenie.
kolejowyblog: Pracodawca notorycznie odmawia mi urlopu, mam w tej chwili zaległy jeszcze za 2008 rok. Każda prośba spotyka się z mailową odpowiedzią, w formie "zrób tyle a tyle sprzedaży do tego a tego dnia i pomyślimy". Czy ma do tego prawo?
Prawnik: Pracodawca nie ma prawa odmówić udzielenia pracownikowi urlopu, a prawo do urlopu nie jest w żaden sposób powiązane z wartością czy jakością wykonywanej pracy. Odmowa udzielenia urlopu stanowi naruszenie praw pracownika. W tym przypadku proponuję powiadomić Państwową Inspekcję Pracy.
wykorzystywany: Jestem zatrudniony na umowę zlecenia. Na umowie nie mam wskazanego czasu i miejsca pracy, jednak wymaga się ode mnie abym świadczył usługi przez 8 godzin dziennie oraz w jedną sobotę w miesiącu. Ponadto mam kilku bezpośrednich przełożonych. Czy w sądzie mogę udowodnić, że ta umowa ma charakter umowy o pracę i domagać się rekompensaty? Jak to udowodnić? Czy wystarczą zeznania innych pracowników?
Do umowy dołączony jest weksel in blanco, który może zostać wypełniony za naruszenie warunków umowy. Nie jest wskazane do jakiej kwoty. W umowie jest zawarty zakaz konkurencji na 12 miesięcy po rozwiązaniu umowy. Czy zleceniodawca ma prawo trzymać taki weksel przez 18 miesięcy po rozwiązaniu umowy? Do jakiej kwoty może go wypełnić? Czy po rozwiązaniu umowy mogę żądać zwrotu weksla? Czy weksel może zostać wypełniony jeżeli złożę sprawę do sądu o rekompensatę?
Prawnik: W tym przypadku można wystąpić z powództwem do Sądu Pracy o stwierdzenie istnienia stosunku pracy. Ciężar dowodu spoczywa na "pracowniku", który musi wykazać że wykonywane przez niego świadczenie spełniało warunki umowy o pracę np. określony czas pracy, praca pod nadzorem. W przypadku umowy cywilno prawnej zabezpieczenie wekslem jest możliwe, natomiast w przypadku umowy o pracę nie. Weksel powinien być zwrócony po upływie czasu, na który została zawarta umowa o zakazie konkurencji.
