Na etapie konsultacji społecznych sa już dwa rozporządzenia przygotowane przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej. Nowe przepisy miałyby obowiązywać na stałe, bez jakichkolwiek ograniczeń czasowych.
Pierwszy projekt dotyczy procesu zatrudniania Ukraińców, ale też Rosjan, Białorusinów, Mołdawian i Gruzinów przez przedsiębiorstwa i osoby fizyczne. Już w tej chwili formalności ograniczają się do bezpłatnej rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy oświadczenia informującego o zamiarze przyjęcia do pracy cudzoziemca. Na podstawie takiego dokumentu pracownik może zostać w Polsce 6 miesięcy (w ciągu jednego roku). W nowym projekcie wymieniono konkretne informacje, jakie przedsiębiorca zobowiązany jest podać w oświadczeniu. Chodzi przede wszystkim o brak długów składkowych i podatkowych oraz brak możliwości znalezienia odpowiedniego pracownika w Polsce. Dowody nie są jednak konieczne.
Drugie rozporządzenie przewiduje uproszczenie procedury zatrudnienia cudzoziemca zza wschodniej granicy po upływie pół roku. Byłoby to możliwe dzięki zniesieniu tzw. testu rynku, który pracodawca musi przeprowadzić przed zatrudnieniem cudzoziemca spoza Unii Europejskiej w zawodzie innym niż deficytowy. Polega on na przedstawieniu przez starostę w urzędzie wojewódzkim informacji o tym, że nie może znaleźć bezrobotnego lub poszukującego pracy z odpowiednimi kwalifikacjami, a także o negatywnym wyniku rekrutacji organizowanej dla pracodawcy. W przypadku cudzoziemców ze Wschodu, pracujących w tej samej firmie przez co najmniej 3 miesiące, cały proces jest mniej skomplikowany. Pracodawca musi przedstawić w urzędzie wojewódzkim oświadczenie o zamiarze zatrudnienia cudzoziemca, umowę z nim oraz kopię dokumentów potwierdzających opłacanie składek na ubezpieczenie społeczne (jeżeli były wymagane w związku z wykonywaniem pracy).
Ukraińcy, bo to głównie ich dotyczą nowe rozporządzenia, wykonują zwykle prace, które polscy bezrobotni uważają za zbyt mało atrakcyjne, m.in. sezonowe zajęcia w budownictwie, ogrodnictwie lub rolnictwie. Popularnością cieszą się również ukraińskie opiekunki do dzieci, ze względu na niskie oczekiwania płacowe. Przyjęcie Ukrainki to często jedyna szansa dla Polek na powrót do pracy. Koszt zatrudnienia polskiej opiekunki jest za duży. Jeśli chcemy by cudzoziemcy zostali u nas dłużej, a nie traktowali Polski jako przystanku w drodze do krajów starej piętnastki, powinniśmy maksymalnie uprościć procedury zatrudnienia. Eksperci już mówią o potrzebie kolejnych ułatwień.
