Jak wygląda sytuacja z urlopami w przypadku umów cywilno-prawnych? Czy przysługuje mi jakiś urlop, jeśli mam umowę-zlecenie? Do umowy-zlecenia nie mają zastosowania przepisy kodeksu pracy, lecz kodeksu cywilnego. Osobie wykonującej zlecenie nie przysługują więc uprawnienia pracownicze, w tym urlop wypoczynkowy. Warto pamiętać, że praca wykonywana na podstawie umowy-zlecenia, która ma cechy stosunku pracy, faktycznie jest umową o pracę. Chodzi tu o takie elementy jak podporządkowanie, wykonywanie pracy w określonym miejscu i czasie oraz osobisty charakter świadczenia.
Jak wygląda sytuacja w przypadku 12- lub 6-godzinnego dnia pracy? Zasadą jest, że urlopu wypoczynkowego udziela się w dniach, ale jednocześnie w wymiarze godzinowym. Wymiar godzinowy urlopu powinien odpowiadać dobowemu wymiarowi czasu pracy pracownika w danym dniu. Zatem jeżeli w danym dniu pracownik powinien przepracować 12 godz., to temu dniowi pracy będzie odpowiadało 12 godz. urlopu, czyli półtora dnia. Jeśli zaś w innym dniu, zgodnie z rozkładem czasu pracy, pracownik ma pracować 6 godz., wówczas analogicznie będzie to 6 godz., czyli trzy czwarte dnia urlopu.
Ile można wziąć bezpłatnego urlopu i czy w dowolnym terminie? Kodeks pracy nie określa ani minimalnego, ani maksymalnego czasu trwania urlopu bezpłatnego. W praktyce oznacza to, że pracownik może wystąpić o urlop na jeden dzień, ale też na kilkanaście miesięcy. Wszystko zależy od uzgodnień z pracodawcą. Należy przypomnieć, że bezpłatny urlop trwający co najmniej miesiąc wpływa negatywnie na wymiar urlopu wypoczynkowego, tzn. proporcjonalnie go redukuje. Niemniej jednak w przypadku urlopu dłuższego niż trzy miesiące strony mogą przewidzieć dopuszczalność odwołania pracownika z urlopu z ważnych przyczyn. Ponadto pracodawca może się nie zgodzić na zaproponowany termin urlopu ze względu na problem z organizacją procesu pracy w czasie nieobecności pracownika.
Co się dzieje, kiedy pracownik rozchoruje się w trakcie urlopu i dostanie zwolnienie lekarskie? Czy urlop jest wtedy przesuwany? Przerywa się urlop wypoczynkowy z powodu choroby. Po okresie choroby pracownik kontynuuje urlop aż do końca terminu, na jaki został on udzielony. Pracownik nie może jednak samowolnie przedłużyć urlopu z powodu choroby. Warunkiem udzielenia części niewykorzystanego urlopu w terminie późniejszym jest przedstawienie zaświadczenia o czasowej niezdolności do pracy, czyli zwolnienia lekarskiego. Wtedy pracodawca wspólnie z pracownikiem musi ustalić nowy termin urlopu wypoczynkowego.
