Prawie 50 proc. kobiet mających dzieci w wieku 6-12 miesięcy wraca do pracy. Większość z nich przedłużyła jednak czas poświęcony opiece nad dzieckiem i wróciła do pracy średnio 3 miesiące później, niż planowały w czasie ciąży. Badania pokazują, że na powrót do pracy przed ukończeniem przez dziecko 5. miesiąca życia zdecydowało się zaledwie 4 proc. mam. Matki najmłodszych dzieci, w przedziałach wiekowych 0-5 miesięcy oraz 6-12 miesięcy, wykorzystują
urlop wypoczynkowy po urlopie macierzyńskim (odpowiednio: 12 proc. i 16 proc.). Średnio mniej niż 20% kobiet wykorzystuje urlop wychowawczy.
Pod czyją opieką zostaje dziecko? Pracujące mamy najczęściej zostawiają dziecko pod opieką osoby z bliskiej rodziny, najczęściej z babcią lub dziadkiem (53 proc.), przy czym rzadko, bo tylko w 8 proc. badanych rodzin, jest to ojciec dziecka. Z płatnej opieki nad dzieckiem - niani (19 proc.) lub żłobka (15 proc.) - korzysta w sumie 1/3 badanych. Pod opieką bliskich zostają najczęściej (59 proc.) najmłodsze dzieci, w wieku 0-6 miesięcy. Ze żłobków korzysta 24 proc. rodziców najstarszej grupy dzieci (od 1 do 3 lat).
Dlaczego mama decyduje się na powrót do pracy? Głównym motywem powrotu do pracy są dla mam finanse, ale już 1/3 ankietowanych kobiet wraca do pracy chcąc realizować swoje ambicje zawodowe. 1/4 kobiet cieszy się, że znowu będzie przebywać w towarzystwie znajomych z pracy i z radością czeka na nowe wyzwania i doświadczenia zawodowe. Mamy, oceniając powody powrotu do pracy w skali od 1 do 6, za najważniejszy uznały aspekt finansowy (4,52 pkt). Wiele kobiet od początku ciąży planowało powrót do pracy (4 pkt) i jest to dla nich naturalna kolej rzeczy. Kolejnymi powodami były: chęć wyrwania się z domu i powrotu do życia zawodowego (3,5 pkt), ambicje zawodowe (3,29 pkt), konieczność powrotu z obawy przed zwolnieniem (3 pkt).
Ambicje zawodowe są najistotniejszym motywem powrotu do pracy dla kobiet z wyższym wykształceniem, a aspekt finansowy (pensja kobiety jest ważną częścią dochodów rodziny) - dla kobiet z wykształceniem średnim. Natomiast w grupie kobiet z wykształceniem podstawowym najczęstszym powodem powrotu do pracy po urodzeniu dziecka jest lęk przed utratą pracy.
Aspekt finansowy powrotu do pracy ma największe znaczenie w grupie mam dzieci, które nie ukończyły jeszcze 5 miesięcy i maleje wraz z wiekiem dziecka. Natomiast chęć wyrwania się z domu i powrotu do obowiązków zawodowych jest najmniejsza u mam najmłodszych dzieci, ale rośnie wraz z wiekiem dziecka.
Co czuje mama wracająca do pracy? Z ankiety wynika, że mamy wracające do pracy mają pewność, że zostawiają dziecko pod dobrą opieką (55 proc.) i cieszą się z perspektywy zarobku (44 proc.). 20 proc. mam swój powrót do pracy postrzega jako moment, w którym dziecko zacznie się usamodzielniać. 23 proc. badanych kobiet czeka z radością na nowe wyzwania i doświadczenia zawodowe.
Pozytywnym emocjom towarzyszą obawy o tęsknotę odczuwaną przez dziecko i mamę, a także lęk związany z nowymi wyzwaniami - koniecznością łączenia ról pracownika i dobrej matki. 65 proc. matek obawia się tęsknoty - swojej i dziecka. Najczęściej (71 proc.) niepokój odczuwają mamy starszych dzieci (od 1 do 3 lat). Ponad 1/3 ankietowanych martwi się, że nie jest to dobry moment na podjęcie pracy, ponieważ dziecko jest jeszcze za małe. Podobny odsetek kobiet nie umie sobie wyobrazić, jak poradzi sobie z organizacją takiej zmiany w swoim życiu. Mamy starszych dzieci (od 1 do 3 lat) obawiają się także częściej (22 proc.) niż mamy młodszych maluchów utraty pracy lub tego, że nie poradzą sobie z obowiązkami zawodowymi po tak długiej przerwie w pracy.
3/4 kobiet obawia się także, że zostawiając dziecko pod opieką innych osób, przegapi ważne momenty w jego życiu, a blisko 1/3 martwi się, że jej maluch będzie zżyty bardziej z opiekunką lub babcią niż z nią samą.
Jak mama przygotowuje siebie i dziecko do rozstania? Mamy przygotowują siebie i dziecko do rozstania spowodowanego powrotem do pracy z odpowiednim wyprzedzeniem. Rozmawiają ze współpracownikami i pracodawcami (51 proc.), dokształcają się w domu (27 proc.) lub na kursach (8%), dbają o swój wygląd - kupują nową garderobę (35 proc.), odwiedzają kosmetyczkę i/lub fryzjera (33 proc.).
Przygotowując dziecko do rozstania, mamy stopniowo oswajają je z opiekunami i zapewniają mu właściwą opiekę na czas swojej nieobecności, co obejmuje również kwestie związane z wprowadzeniem do diety dziecka mleka modyfikowanego. Z badania wynika, że 70 proc. kobiet planujących powrót do pracy wprowadza mleko modyfikowane do diety dziecka, a jedna trzecia z nich przestaje karmić piersią. Inną metodą, która odzwyczaja dziecko od ciągłego przebywania wyłącznie z matką, jest wychodzenie z domu na parę godzin w ciągu dnia. Stosuje ją lub zastosowało 54 proc. badanych, z czego najczęściej (63 proc.) mamy dzieci w wieku od 1 do 3 lat. Ważnym aspektem przy podjęciu decyzji o powrocie do pracy jest dobra organizacja czasu mamy i czasu dziecka. Prawie połowa matek reguluje lub ustala dziecku rytm dnia, żeby ułatwić pracę sobie i opiekunce, a 1/4 przekazuje nowemu opiekunowi szczegółowe informacje na temat przyzwyczajeń swojego dziecka.
Czy mama zna swoje prawa? Uczestniczki badania są bardzo dobrze zorientowane w przysługujących im prawach - 96 proc. respondentek wie, że ich partner może skorzystać z tzw. urlopu "tacierzyńskiego", znają też przywileje mam wracających do pracy, jak przerwa na karmienie (93 proc.) czy zagwarantowany powrót na dotychczasowe lub równorzędne stanowisko (96%). Mamy są świadome, że ich urlop wychowawczy może trwać 3 lata (93 proc.), mogą pracować w niepełnym wymiarze godzin (80 proc.), pracodawca nie może bez ich zgody oddelegować ich na inne stanowisko pracy lub wysłać w służbową podróż (88 proc.), i że od 2010 roku przysługują im 2 dodatkowe tygodnie urlopu macierzyńskiego (90 proc.). 92 proc. respondentek wie, że rodzicom dzieci do 14. roku życia przysługują dodatkowo 2 dni płatnego urlopu rocznie.
Co pracodawca może oferować młodej mamie? Pytane o dodatkowe udogodnienia dla matek, które mógłby oferować pracodawca, uczestniczki odpowiadają, iż najbardziej doceniłyby subsydiowanie żłobka, przedszkola lub opieki (51 proc.), a nawet tworzenie takich placówek w ramach firmy (42 proc.) oraz dodatkowy płatny urlop (42 proc.). Aż 36 proc. badanych chciałaby, żeby pracodawca umożliwił im pracę z domu. Za pożądane udogodnienia respondentki uznały również m.in. bezpłatne szczepienia dla dziecka (32 proc.), paczki świąteczne dla dzieci do 16. roku życia (25 proc.), bony podarunkowe do sklepów z artykułami dla dzieci (22 proc.) czy dofinansowanie pakietu opieki rodzinnej w prywatnej przychodni (20 proc.).
Jakim pracownikiem jest młoda mama? Kobiety wracające do pracy wyróżniają się dobrą organizacją, odpowiedzialnością i cierpliwością - na te cechy wskazuje ponad 60 proc. ankietowanych. 1/3 mówi o zdyscyplinowaniu, a 1/4 o zaangażowaniu młodych mam w pracy.
Badanie zrealizowano przy pomocy ankiety internetowej, zamieszczonej na stronie internetowej www.mamawracadopracy.pl, wyniki opracowane zostały przez Instytut MillwardBrown SMG/KRC na zlecenie marki Bebilon w kwietniu 2010 roku. W badaniu wzięło udział ponad 10 tysięcy mam dzieci w wieku do 3 lat oraz kobiet w ciąży.
