Ciąża a kodeks pracy

Marta Piątkowska
06.09.2010 , aktualizacja: 06.09.2010 11:37
A A A Drukuj
Mama i dziecko

Mama i dziecko (fot. CHRISTGR / sxc.hu)

Kodeks pracy stoi po stronie kobiet w ciąży i dokładnie reguluje kwestie przysługujących im świadczeń, warunków ich zatrudnienia i zobowiązań pracodawcy. Należy pamiętać, że rodzaj zawartej umowy ma znaczenie w wytyczaniu ich zakresu.
Czy kobietę w ciąży można zwolnić?

Zgodnie z Art.177. kodeksu pracy pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę z kobietą w ciąży. Ta zasada nie dotyczy jednak pracownic znajdujących się na okresie próbnym poniżej jednego miesiąca oraz kobiet zatrudnionych w ramach zastępstwa.

Jeżeli kobieta zatrudniona jest na czas określony, na czas wykonywania konkretnej czynności lub okres próbny dłuższy niż jeden miesiąc - jest objęta ochroną od 3 miesiąca ciąży. W przypadku kiedy koniec umowy wypada po upływie 3 miesiąca ciąży, zostaje ona automatycznie przedłużona do dnia porodu.

Prawo określa również wyjątkowe sytuacje, w których może dojść do wypowiedzenia umowy kobiecie w ciąży lub na urlopie macierzyńskim. Dzieje się to w chwili, kiedy firma w której była zatrudniona ogłasza upadłość lub zostaje zlikwidowana. Termin wypowiedzenia powinien zostać uzgodniony z zakładową organizacją związkową.

Dodatkowo kobietę w ciąży można zwolnić dyscyplinarnie, kiedy dopuści się ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych, dopuści się przestępstwa lub straci uprawnienia niezbędne do wykonywania zawodu.

Wypowiedzenie umowy o pracę zostaje unieważnione również w sytuacji, kiedy kobieta otrzymała je, nie wiedząc, że jest w ciąży lub jeżeli zaszła w nią będąc na okresie wypowiedzenia.

Kiedy poinformować pracodawcę o ciąży?

Im wcześniej, tym lepiej. Przyszłej matce przysługują określone przywileje.

Zgodnie z Art.185. należy przedstawić pracodawcy zaświadczenie o ciąży wystawione przez lekarza. Przepisy nie określają jednak czasu w jakim ma się to odbyć. Na jego mocy pracodawca zostaje zobowiązany do udzielania ciężarnej zwolnień z pracy, żeby mogła udać się na niezbędne badania lekarskie wynikające z faktu spodziewania się dziecka. Za godziny spędzone poza miejscem pracy ma płacone pełne wynagrodzenie.

Jakie przywileje w miejscu pracy przysługują kobiecie w związku z ciążą?

Pracownicy spodziewającej się dziecka nie wolno pracować w godzinach nadliczbowych, ani w porze nocnej. Nie można jej również zmienić miejsca pracy, oddelegować poza stałe miejsce pracy ani kazać pracować w niedziele i święta.

Jeżeli do tej pory kobieta pracowała nocą lub w trybie zmianowym, pracodawca zobowiązany jest do zmiany w grafiku, żeby godziny jej pracy wypadały w ciągu dnia. W przypadku kiedy jest to niemożliwie, pracodawca powinien zmienić jej zakres obowiązków i przenieść na inne stanowisko pracy, które spełnia te warunki. Kiedy w zakładzie pracy nie ma i takiej możliwości, pracodawca powinien zwolnić pracownicę z wykonywania świadczeń z zachowaniem wynagrodzenia.

Kobietom w ciąży nie wolno wykonywać prac szczególnie niebezpiecznych i przebiegających w szkodliwych warunkach. Dodatkowo zabronione jest im między innymi: dźwiganie ciężkich przedmiotów, praca w pozycji stojącej powyżej 3h dziennie, praca przy zmiennych temperaturach, w głośnych pomieszczeniach i w miejscach, gdzie może mogą być narażone na działanie pól elektromagnetycznych.

Jeżeli przyszła matka narażona jest na jeden z wyżej wymienionych czynników, pracodawca ma obowiązek przenieść ją w inne miejsce.

Zobacz także

Wydarzenia rynku pracy