Czym jest coaching? Według definicji ICF coaching jest interaktywnym procesem, który pomaga pojedynczym osobom lub organizacjom w przyspieszeniu tempa rozwoju i poprawie efektów działania. Coachowie pracują z klientami w rozwiązywaniu problemów związanych z biznesem, rozwojem kariery, finansami, zdrowiem i relacjami interpersonalnymi. Dzięki nim klienci ustalają bardziej konkretne cele, optymalizują swoje działania, podejmują trafniejsze decyzje i pełniej korzystają ze swoich naturalnych umiejętności. Cały proces ma służyć wspieraniu klienta w samodzielnym kształtowaniu jego życia.
Coaching jest zatem procesem wspomagający klienta w rozwoju. Jeżeli forma ta wykorzystywana jest przez firmy do wzmacniania i rozwoju pracowników oraz zwiększaniu ich efektywności, najczęściej mówimy wtedy o coachingu biznesowym. Forma ta ma wiele odmian, a właściwie sytuacji w których ma miejsce interakcja - on the job coaching, performance coaching, development coaching i inne.
Jak to się odnosi do life coachingu? Przypomnijmy, że life coaching to praca skupiająca się na osiąganiu celów ważnych dla klienta, jako osoby indywidualnej, dotyczących często jego życia osobistego. Tym samym w obszarze coachingu nastawionego na rozwój pracownika (development coaching) lub w przypadku executive coachingu elementy life coachingu mogą być przydatne i wykorzystywane w pracy rozwojowej. Szczególnie, że coraz częściej nie sposób oddzielić życia osobistego od zawodowego - sfer, które mają na siebie zazwyczaj bezpośredni wpływ.
Człowiek - w centrum coachingu Nawet jeśli myślimy o wykorzystaniu coachingu do celów biznesowych, pamiętajmy, że w centrum tego procesu znajduje się człowiek. W kontekście biznesowym jest to pracownik, który występuje w konkretnej roli zawodowej, stawiający sobie konkretne cele biznesowe, o określonych ambicjach i planach. Kontekst zawodowy jest jednak tylko jednym z elementów systemu, w jakim funkcjonuje dana osoba, dlatego w pracy coachingowej z pracownikami warto uwzględniać także inne obszary życia. Tylko wtedy mamy możliwość głębokiej pracy z klientem i szansę na zrozumienie jego świata, a tym samym możemy pomóc mu w pełni wykorzystać posiadany potencjał.
Z doświadczeń ekspertów PwC w wieloletniej pracy coachingowej z klientami wynika, że istnieje duży związek między efektywnością danej osoby w pracy a jej spójnością i samorealizacją w szerszym kontekście, w tym w życiu osobistym. Stosując takie podejście coachingowe, można oprzeć się na modelu poziomów neurologicznych Roberta Diltsa. Pojęcie poziomów opisuje sposób, w jaki struktura naszego mózgu, język i systemy społeczne tworzą naturalne hierarchie i poziomy procesów składające się w sumie na indywidualny system każdego człowieka. Według Roberta Diltsa, autora książki „Od przewodnika do inspiratora”: „zmiana występująca na wyższym poziomie bezwarunkowo «promieniowałaby » w dół, powodując szybką zmianę na niższych poziomach. Zmiana dokonana na niższym poziomie mogłaby, ale niekoniecznie, wywrzeć wpływ na wyższe warstwy”. Z naszego doświadczenia wynika, że często cele klientów są zorientowane na osiągnięcie pożądanych rezultatów w obszarze zachowań i umiejętności. Jednak skuteczna zmiana musi często zmiana musi dokonać się o wiele wyżej - na poziomie wartości i przekonań.
Zastosowanie life coachingu w biznesie - case study Weźmy jako przykład Michała, starszego menedżera, który zajmuje w firmie wysokie stanowisko i jest doceniany przez swoich przełożonych. Partnerzy firmy widzą w Michale duży potencjał, postrzegają go jako jednego z przyszłych liderów organizacji. Michał jest bardzo zaangażowanym pracownikiem, cechuje go wysoka jakość pracy, nastawienie na rezultat i szukanie najlepszych rozwiązań dla klientów. Wyróżnia go entuzjazm i innowacyjność. Dlatego jego przełożeni podjęli decyzję, żeby zaproponować mu przejęcie odpowiedzialności za nowo utworzony zespół w firmie, który świadczy nowatorskie usługi dla klientów, dotychczas nie oferowane na polskim rynku. To dla Michała ciekawa i rozwojowa propozycja, jednak z jakichś powodów nie jest w pełni przekonany, czy chce i czy będzie w stanie podjąć się tego zadania. Michał zaobserwował u siebie niepokój w związku z nową rolą. Czuł się zagubiony i niepewny swoich możliwości. Poprosił więc o wsparcie rozwojowe - czuł, że w obliczu swojej nowej roli będzie potrzebować coacha. Jako cel w pracy z coachem postawił sobie efektywne i skuteczne pełnienie nowej roli. W trakcie rozmowy okazało się, że choć nowe zadanie jest dla Michała interesujące, umożliwia mu rozwój i może być dla niego źródłem dużej satysfakcji, obawia się on nadchodzących zmian. W rozmowie z coachem Michał odkrył, że źródło obaw leży poza jego życiem zawodowym. Coach zaproponował mu zatem wykorzystanie koła życia - narzędzia, które może pomóc przyjrzeć się poszczególnym obszarom życia i zrozumieć, co jest przyczyną obaw, a w efekcie - o co trzeba zadbać, żeby czuć harmonię i satysfakcję w życiu. Model koła życia pomógł Michałowi zauważyć, że jest w pełni zadowolony z obszarów związanych z karierą, rozwojem osobistym, pieniędzmi i środowiskiem materialnym. Natomiast wyraźnie potrzebuje popracować nad poprawą satysfakcji w obszarze relacji osobistych. Michał jest szczęśliwym tatą - ma sześciomiesięczną córkę Olę. Zostawanie po godzinach, które raz na jakiś czas wiązało się z jego pracą, dotychczas nie stanowiło problemu. Żona Michała, Joanna, również pracowała zawodowo. Od urodzenia się córeczki Michałowi bardziej zależy na czasie spędzanym z rodziną po pracy. Co więcej, w kolejnym miesiącu żona Michała kończy
urlop macierzyńsk. Oznacza to potrzebę większego wsparcia Joanny w obowiązkach związanych z domem i wychowaniem Oli. Michał odkrył, że od czasu pojawienia się dziecka zmieniła się jego hierarchia wartości - obok samorealizacji w obszarze zawodowym, równie ważna stała się samorealizacja i spełnienie w roli ojca. Michał obawia się, że przyjęcie nowej roli w pracy, gdyż może oznaczać konieczność poświęcenia dużej ilości czasu prywatnego i w efekcie będzie zagrożeniem dla jego relacji w życiu osobistym.
W ramach pracy coachingowej Michał zaczął szukać takich rozwiązań, które umożliwią mu łączenie samorealizacji zawodowej z samorealizacją w sferze osobistej. Ograniczeniem, jakie Michał odkrył, było jego przekonanie, że nowa rola musi oznaczać dłuższe godziny pracy. Czy zawsze tak było w jego dotychczasowej karierze? A może były sytuacje, kiedy było inaczej? Jakie to były sytuacje? Co wtedy pomogło Michałowi zachować rozsądne godziny pracy? Co to oznacza w obecnej sytuacji? Czy możliwe jest zachowanie równowagi godzin pracy w nowej roli? Co jest potrzebne, żeby tak się stało? Jakie inne rozwiązania są możliwe? W jaki sposób Michał może zorganizować sobie pracę, żeby zadbać o balans między pracą a życiem osobistym? Dzięki pracy nad ograniczającym przekonaniem Michał określił takie możliwości pracy w nowej roli, które pozwolą mu zadbać o ważne dla niego obszary życia osobistego. W konsekwencji jego przekonanie uległo zmianie. Dzięki diagnozie ważnych obszarów życia Michał poszerzył swoją świadomość. Określił, o co potrzebuje obecnie szczególnie zadbać w swoim życiu (zawodowym i osobistym). Zrozumiał, że aby czuć satysfakcję z pracy i móc efektywnie, z pełnym zaangażowaniem realizować nową rolę, powinien zadbać o równowagę między pracą, a czasem dla domu. Pomocne jest przekonanie, że połączenie tych dwóch obszarów życia jest możliwe. Michał określił swoje granice i zaplanował, co jest mu potrzebne, żeby funkcjonować w ramach określonych przez siebie granic. Coach pomógł mu upewnić się, że ma odpowiednie do tego zasoby. Michał podjął się nowej roli bez obaw i niepokoju. Pracował nadal z coachem nad dalszymi elementami efektywnego zarządzania nowym zespołem.
Zadania coacha we współpracy z klientem W swojej pracy coacha wewnętrznego pracuję na co dzień z osobami na różnych szczeblach w organizacji, pełniących rozmaite role. Moi klienci znajdują się w różnych momentach kariery zawodowej, często są to punkty zwrotne, momenty podejmowania ważnych decyzji lub procesy istotnych zmian - zawsze są to chwile dla nich ważne. Cele biznesowe, rozwojowe, nad jakimi nasi klienci pracują, są bardzo indywidualne. Zawsze jednak jest jak w przedstawionym przykładzie - obszar życia osobistego przeplata się z życiem zawodowym. A osiągnięcie sukcesu zawodowego może być wzmocnione dzięki większej świadomości naszych pracowników oraz dzięki osiągnięciu harmonii i spełnienia w życiu osobistym. Nie sposób oddzielić od siebie tych dwóch obszarów. Coachowie powinni być otwarci i czujni, niezależnie, czy pracują z klientem w kontekście wyłącznie biznesowym czy też szerszym, muszą pamiętać, że ich klientem jest człowiek. Rolą coacha jest pracować z nim i wspierać w realizacji celów i potrzeb, nawet jeśli wykraczają one poza kontekst wyłącznie zawodowy czy biznesowy.
