Beata Zduńczyk-Skup ING Usługi Finansowe S.A. Polacy niezbyt chętnie dodatkowo oszczędzają na emeryturę. Niewielu z nas w dalszym ciągu zdaje sobie sprawę, że nasze
emerytury w przyszłości będą oscylować między 30 a 60 proc. ostatniej pensji. W związku z tym wielu z nas czeka tzw. "szok przejścia" polegający na gwałtownym obniżeniu standardu życia w wyniku mniejszych comiesięcznych dochodów. Aby się przed tym zabezpieczyć należy zacząć oszczędzać. Warto jest sobie uświadomić, że oszczędzanie z myślą o emeryturze jest procesem długotrwałym i wymaga konsekwencji. Im wcześniej zaczynamy, tym mniej co miesiąc musimy odkładać i tym więcej możemy uzbierać. Jedną z możliwości jest Indywidualne Konto Emerytalne, które zostało stworzone by zachęcić nas do gromadzenia dodatkowego emerytalnego kapitału. Ostatnio Ustawodawca przygotował nowelizację ustawy o indywidualnych kontach emerytalnych, która ma zwiększyć ich popularność. Zakłada ona podniesienie od 2009 roku rocznego limitu wpłat z półtorakrotności średniego wynagrodzenia do trzykrotności. Może to być jednak niewystarczająca zachęta, ponieważ dzisiaj roczne limity są rzadko wykorzystywane przez oszczędzających. Dobrym pomysłem byłoby wprowadzenie ulg podatkowych i możliwości częściowych wypłat bez konieczności płacenia 19 proc. podatku Belki oraz przeprowadzenie szerokiej kampanii edukacyjnej, zachęcających Polaków do oszczędzania, szczególnie z myślą o emeryturze.
Wiktor Wojciechowski, ekspert Fundacji FOR Reforma emerytalna uzależniła wysokość przyszłych świadczeń od pieniędzy, jakie zgromadzimy na naszym koncie emerytalnym w okresie pracy zawodowej oraz od statystycznego dalszego trwania życia. Emerytury wypłacane według nowego systemu będą niższe od tych, które ZUS wylicza jeszcze według starych zasad. Nie jest to jednak żadne oszustwo. Obecnie wypłacane emerytury są zbyt wysokie w relacji do zgromadzonych składek oraz do przeciętnej długości życia na emeryturze. Muszą być niższe, aby deficyt ZUS miał szanse się zmniejszyć. W przeciwnym razie emerytury będą w coraz większym stopniu finansowane z naszych podatków i zamiast oszczędzać na własną emeryturę, państwo będzie sięgać coraz głębiej do naszych kieszeni. Dłuższa praca zawodowa to najlepsza recepta na wyższe świadczenia emerytalne. Im dłużej będziemy aktywni na rynku pracy, tym więcej pieniędzy odłożymy na swoim koncie emerytalnym i tym dłużej ten kapitał będzie pomnażany. W efekcie dostaniemy wyższą emeryturę w porównaniu do tego, co otrzymalibyśmy w przypadku wczesnego zakończenia pracy zawodowej. Dodatkowym sposobem na podwyższenie naszych emerytur jest systematyczne oszczędzanie. Im wcześniej zaczniemy myśleć o zabezpieczeniu się na przyszłości i oszczędzać - tym lepiej. Będziemy mieli na to więcej czasu i odkładając nawet niewielkie kwoty - zgromadzimy więcej środków. Łatwiej długo i systematycznie oszczędzać niewielkie sumy, niż zmuszać się do dużych wyrzeczeń finansowych na kilka lat przed odejściem na emeryturę. Na oszczędzanie nigdy nie jest za późno! Warto jednak pamiętać o kilku prostych zasadach, które pozwolą uniknąć przykrych niespodzianek w momencie, kiedy zdecydujemy się skorzystać z naszych oszczędności. Osoby którym do emerytury zostało kilka lat powinny inwestować w instrumenty, które są stosunkowo mało wrażliwe na sytuację na giełdzie, a zatem np. w obligacje lub w IKE. Z kolei młodzi mogą pozwolić sobie na większe ryzyko i dlatego powinni inwestować w akcje, które w dłuższym okresie dają przeciętnie wyższą stopę zwrotu niż obligacje. W przypadku osób zbliżających się do ustawowego wieku emerytalnego także OFE powinny zmieniać strukturę inwestycji, zmniejszając zaangażowanie w akcje i zwiększając udział obligacji. Taki obowiązek przewidywali autorzy reformy emerytalnej z 1999 r. Niestety, regulacje te nie weszły w życie i dlatego mamy teraz dużo niepewności ile wyniosą emerytury kobiet, które w przyszłym roku jako pierwsze otrzymają świadczenia z nowego systemu. Gdybyśmy jednak wprowadzili takie regulacje dziś, byłyby one niekorzystne dla osób, które przejdą na emeryturę w najbliższym czasie. Dlaczego? Żeby kupić obligacje, OFE musiałyby sprzedać akcje w momencie, kiedy ich notowania są naprawdę niskie. Warto dać OFE szansę na odrobienie strat na rynku akcji, a nowe regulacje wprowadzić stopniowo.
Małgorzata Rusewicz, dyrektor departamentu Dialogu Społecznego i Stosunków Pracy PKPP Lewiatan Jedyną pewną receptą na wyższą emeryturę jest dłuższa praca. Tylko taki sposób na pewno będzie skutkował wyższymi świadczeniami. Oczywiście, zawsze dobrze jest starać się o wyższe zarobki, żeby mieć z czego odkładać. Ale najważniejszy jest długi staż pracy. Tak naprawdę nie ma też znaczenia, czy ktoś osiągnął wiek emerytalny czy nie. Dłuższy okres pracy zawsze będzie się opłacał, ponieważ składki będą w tym czasie naliczane a kapitał pracował. Wiele osób pracuje po przejściu na emeryturę i jeśli tylko ktoś czuje się na siłach, powinien to robić. Jeżeli chodzi o dodatkowe formy oszczędności to niestety III filar wciąż jest mało popularny. Niezłym rozwiązaniem są Indywidualne Konta Emerytalne, zwłaszcza po ostatnich zmianach, które uelastyczniły tę formę oszczędzania. Nowe przepisy umożliwiają wyjęcie środków w różnych sytuacjach kryzysowych. Niezbyt popularne są także pracownicze programy emerytalne, które obejmują około 300 tys. osób. Firmy nie stosują ich, ponieważ przepisy ich dotyczące są zbyt skomplikowane. Znacznie popularniejsze jest dofinansowanie przez pracodawców IKE. Sama korzystam z IKE i uważam, że to dobra inwestycja. Jednak tak naprawdę najlepsza jest praca. Wg ostatnich wyliczeń osoba, która przejdzie na emeryturę pięć lat później dostanie według nowego systemu o 30% więcej.
Niepokojące są prognozy wysokości emerytur w przypadku kobiet. Kłopot w tym przypadku polega na tym, że mają one niższe świadczenia, które wynikają z krótszego stażu pracy. Wiele kobiet zarabia znacznie mniej od mężczyzn i po spełnieniu wszystkich wymagań zwyczajnie ucieka na emeryturę. Z tego punktu widzenia korzystną zmianą byłoby zrównanie wieku emerytalnego kobiet i mężczyzn. W przypadku kobiet dłuższa praca jest o tyle ważna, że wiele z nich korzysta z urlopów wychowawczych w czasie których jeszcze do niedawna składki emerytalne w ogóle nie były odprowadzane a teraz znajdują się na najniższym możliwym poziomie. Z punktu widzenia emerytury taki
urlop to jałowy okres.
Katarzyna Siwek, expander Najlepszym sposobem na podniesienie emerytury z OFE jest regularne oszczędzanie. Wystarczy 175 zł odłożone co miesiąc, aby po 20 latach (przy założeniu stopy zwrotu na poziomie 8% rocznie) uzyskać 100 tys. zł. Jeżeli kwotę odkładana co miesiąc podniesiemy do 349 zł, to suma po 20 latach powiększy się do 200 tys. zł zł, a jeżeli podniesiemy ja do 524 zł, to powiększy się 300 tys. zł. Pamiętajmy, o założeniu stopy zwrotu na poziomie 8%, co odpowiada dosyć konserwatywnemu portfelowi inwestycyjnemu. Rozwiązań inwestycyjnych czy też produktów przeznaczonych do regularnego oszczędzania na rynku jest dużo. Najpopularniejsze są polisy inwestycyjne oraz programy systematycznego oszczędzania oferowane przez TFI. Minimalne miesięczne wpłaty wynoszą od 50 zł do kilkuset złotych. Dostępne są też 10-letnie obligacje skarbowe, w tym jednak wypadku po 10 latach, jeżeli okres oszczędzania na emeryturę jeszcze się nie zakończy, konieczne jest "zrolowanie" obligacji na nowe papiery. Poza tym, na rynku są też dostępne Indywidualne Konta Emerytalne. Oszczędzanie w ramach IKE regulowane jest specjalną ustawą, oszczędności, o ile nie zostaną wycofane do czasu osiągnięcia wieku emerytalnego, są zwolnione z podatku Belki. Z uwagi na niską skłonność Polaków do oszczędzania, zasadne wydaje się wprowadzenie dodatkowych zachęt podatkowych dla oszczędzających na emeryturę (możliwość odliczania wydatków od podatku).
