Określenie swoich preferencji
Przed wyborem wolontariatu powinniśmy określić swoje zainteresowania. Ważne jest aby zastanowić się, jaki rodzaj pracy nas interesuje. Jest to istotne, ponieważ jasne określenie swoich oczekiwań ułatwi jej poszukiwanie. Odpowiedzmy sobie na pytanie: czy wolimy pracować z dziećmi, czy z osobami starszymi?, a może wykonywać prace biurowe?, z kim mamy lepszy kontakt?, w jakiej roli się czujemy najlepiej - działając zespołowo, czy indywidualnie angażować się w konkretne działanie wolontarystyczne? Określmy też ile czasu chcemy na nie poświęcić. Nierzadko współczesnego wolontariusza możemy spotkać w kancelarii prawnej udzielającego bezpłatnych porad osobom, których na to nie stać lub świadczącego obsługę prawną dla organizacji pozarządowych. Niczym nowym są wolontariusze, którzy poświęcają czas na prace w muzeach, ogrodach botanicznych, galeriach czy tez wspierający obsługę imprez sportowych. Przed wyborem wolontariatu warto poświecić kilka chwili aby wrócić do pytania postawionego na wstępie: Co chce robić, z kim współpracować jaki typ pracy mnie interesuje? Trudno w tym miejscu przedstawić cały katalog możliwości jakie otwierają się przed wolontariuszem - łatwiej wskazać gdzie nie można pomagać jako wolontariusz. Jest to środowisko biznesu. W żadnej z firm prywatnych nastawionych na zysk (małej firmie rodzinnej czy dużym koncernie międzynarodowym nie można podejmować wolontariatu. Nie pozwalają na to przepisy (Ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie). Wszystkie inne środowiska i instytucje są otwarte na współpracę z wolontariuszami lecz często to od inicjatywy wolontariusza zależy czy podejmą taka współpracę. Szczególnie widoczne jest to na przykładzie szpitali, urzędów, szkół publicznych itp. Placówki te często nie myślą w kategoriach współpracy z ochotnikami - a przecież wiele innowacji i ożywienia mogliby wnieść w życie takich placówek wolontariusze. Jest to czasami trudne ale to od was zależy pierwszy krok i propozycja współpracy w ramach wolontariatu.
Co i jak mogą robić wolontariusze?
Wolontariusz powinien wykonywać pracę w sposób przemyślany i zaplanowany, czyli profesjonalnie. Dla nas profesjonalizm oznacza, że przystępując do działania swoją decyzję podjąłeś odpowiedzialnie i jesteś gotów do współpracy z innymi. To przygotowanie nie musi oznaczać posiadania ogromnej wiedzy pedagogicznej, psychologicznej czy innej, ale ważniejsze jest to, abyś miał determinację i wolę do działania. Każdy rodzaj pracy może być wykonywany na zasadzie wolontariatu - nie tylko prace bardzo proste, niewymagające fachowego, zawodowego przygotowania. Wolontariusz, więc to nie tylko dobrodziej, pomocnik, opiekun, społecznik, ale także nauczyciel, informatyk, polityk, inżynier, grafik, który korzysta ze swej wiedzy, pomagając innym. Elementem szalenie istotnym w trakcie realizacji projektów wolontarystycznych, jest zachowanie przez ochotników właściwych relacji z osobami pracującymi w danej placówce. Obecność wolontariusza w organizacji nie powinna owocować niechęcią personelu placówki do Was. Jak tego uniknąć? Przede wszystkim pamiętajcie, że nie powinniście zastępować pracowników w ich pracy - nie możecie zgadzać się, aby prowadzić prace, które są w zakresie obowiązków personelu płatnego. Wasza obecność ma na celu wzbogacać pracę placówki o nowe treści a nie wykluczać lub odsuwać pracowników na bok. Dostrzeżenie w was sojuszników a nie przeciwników, którzy na przykład wytykać będą pracownikom błędy lub ich braki w wiedzy, jest kluczem do udanej współpracy w wybranej przez Was organizacji.
Organizacja czasu prywatnego
Jedna cech niezbędnych wolontariatu jest odpowiedzialność. Przejawia się ona m.in. w wypełnianiu zobowiązań, które na siebie przyjęliśmy jako wolontariusze. Aby móc się z nich wywiązać musimy poza chęciami dysponować odpowiednią ilością czasu, który możemy poświecić na wolontariat. Przystępując do wolontariatu powinniśmy szczerze odpowiedzieć sobie na pytanie: ile czasu możemy zaoferować. Jak wkomponować wolontariat w swoje codzienne życie i obowiązki. Ważne jest to miedzy innymi w przypadku ludzi młodych, uczących się. Nie może wolontariat być pretekstem do zawalania szkoły i nauki. Nie może być alibi na nie wywiązywanie się ze swoich codziennych obowiązków. Podobna sytuacja odnosi się do osób aktywnych zawodowo czy seniorów, choć zapewne w zdecydowanie mniejszym stopniu. To co jest ważne bez względu na wiek :wolontariat może być bardzo miłym dodatkiem do codzienności ale musi on pozostawać w zgodzie z rytmem naszego życia i codziennymi obowiązkami. Wielu nowych wolontariuszy pyta: Jak dużo czasu pusze poświęcić na wolontariat, czy ta praca jest praca codzienną. Czy są normy w tym zakresie? Norm nie ma i być nie może. Każde zajęcie to indywidualna specyfika, uwarunkowania, możliwości. Panem sytuacji jest wolontariusz - to on przychodzi z ofertą pomocy, która jest zapewne ograniczona czasowo. Sztuką jest aby tą ofertę dopasować do oczekiwań strony, której pomoc ma być świadczona (osobie prywatnej, instytucji). Z obserwacji jakie prowadzi Centrum Wolontariatu wynika, że wolontariusze poświęcają ok. 2-3 godzin tygodniowo, bez względu na charakter wykonywanej pracy. Nic nie stoi na przeszkodzie aby tych godzin było 4 i 8 - przepisów w tym zakresie nie ma. Ważne aby deklaracje ile czasu możesz poświecić na wolontariat czynić rozważnie i odpowiedzialnie, pamiętając, że na Twoją pomoc czeka ktoś komu to obiecałeś.
Źródło: Centrum Wolontariatu