Multiwiedza - Bezpłatne kursy i szkolenia

E-learning bywa różnie tłumaczony na język polski. Nazywa się go "e-nauczaniem", "zdalnym nauczaniem", "szkoleniami elektronicznymi", "edukacją przez Internet". Każde z tych sformułowań przekazuje pewne, charakterystyczne dla e-learning, cechy. Podstawową jest jednak oddalenie przestrzenne osoby, która "umie" od osoby, która "nie umie" - sieć teleinformatyczna (bo nie chodzi tu tylko o Internet, ale również inne formy przekazywania sygnału na odległość) oraz inne kanały dystrybucji treści szkoleniowej pozwalają korzystać z materiałów osobom rozproszonym praktycznie rzecz biorąc po całym świecie.

Można wyobrazić sobie wiele form korzystania z e-learningu. Wciąż zresztą pojawiają się nowe - czy będzie zaskoczeniem, jeśli powiem, że takie urządzenia jak iPod, czy też zwykły odtwarzacz płyt CD, który niemal każdy ma w swoim samochodzie, wykorzystywany jest jako narzędzie do zdalnego nauczania? Jest, oczywiście, pewien stereotyp korzystania z e-learningu - polega on na sięgnięciu do Internetu i zapoznaniu się z osadzonymi tam treściami edukacyjnymi (które nazywa się e-szkoleniem lub kursem e-learning). Takie rozumienie zdalnej edukacji ogranicza jednak jej perspektywy i spłyca jej zastosowania. Na czym więc polega e-learning? W moim odczuciu - na adekwatnym do bieżących potrzeb stosowaniu innowacyjnych form nauczania opartych o różne, nowoczesne technologie. Na stosowaniu w szkoleniach komputera, telefonu komórkowego, płyty i odtwarzacza CD, telewizora i szeregu innych urządzeń pod warunkiem, że ich zastosowanie ma sens w wymiarze edukacyjnym bądź ekonomicznym.

Blended learning

E-learning dobrze sprawdza się w wielu sytuacjach edukacyjnych. W innych osiągane rezultaty są kiepskie. Kluczem do dobrego wykorzystania e-learningu jest zrozumienie podstawowego faktu: e-learning nie jest elementem zastępczym dla szkoleń tradycyjnych. Mit e-learningu jako surogatu warsztatu szkoleniowego pokutował na polskim rynku kilka lat temu. Dość łatwo jednak uzmysłowić sobie, iż trudno przy pomocy elektronicznych materiałów szkoleniowych uzyskać równie dobre rezultaty jak podczas szkolenia z żywym trenerem np. ze sztuki prezentacji, czy przywództwa. Czy znaczy to, że e-learning nie ma w ogóle zastosowania przy niektórych, tak zwanych miękkich, zagadnieniach szkoleniowych?

Niekoniecznie tak jest. Większość szkoleń miękkich zawiera w sobie zarówno przekaz wiedzy, jak i budowanie i ćwiczenie umiejętności. Ten pierwszy aspekt dobrze nadaje się do przekazu e-learningowego, który może być pozyskany przez osobę szkoloną przed warsztatem z trenerem w zaciszu swojego stanowiska pracy, w indywidualnym tempie i czasie. Kształtowanie umiejętności lub postaw jest natomiast bardzo trudne przy wykorzystaniu zdalnego nauczania, z tego też powodu powinno być realizowane w sali szkoleniowej. Takie spojrzenie na temat jest podstawą do projektowania tak zwanych procesów blended learning - szkoleń mieszanych, gdzie forma realizacji szkolenia uzależniona jest od efektywności użytej formy. Jest to bardzo wartościowe z biznesowego punktu widzenia podejście do realizacji szkoleń.

Wartością szkoleń mieszanych jest również zjawisko facylitacji społecznej - dążenia każdego z nas do uczenia się rzeczy trudnych w samotności oraz ćwiczenia rzeczy relatywnie prostych na forum grupy. Samotność w mierzeniu się z e-szkoleniem ma swoją wartość - mogę przejść dowolny fragment kursu kilka razy, mogę przeskoczyć elementy, które są dla mnie oczywiste, mogę wreszcie popełniać błędy, które nie będą zauważone, ani komentowane przez innych. Warto również zauważyć, że blended learning to nic nowego - nie ma powodu, by terminem blended learning nazywać wyłącznie połączenie szkoleń tradycyjnych z elektronicznymi. Dobry trener wykorzystuje zróżnicowane, dostosowane zarówno do grupy jak i indywidualnych potrzeb formy szkoleniowe również podczas warsztatu.

Symulacje - szkolenia XXI wieku?

Symulacje to jedna z najbardziej zaawansowanych form realizacji procesu e learning. W przeciwieństwie do typowych e-szkoleń, które służą raczej przekazaniu wiedzy, symulacje wychodzą naprzeciw potrzebom rozwoju umiejętności. Symulacje są już dość powszechnie stosowane do uczenia umiejętności twardych. Wśród nich wymienić należy: posługiwanie się aplikacjami komputerowymi (Word, Excel), czy też umiejętności obsługi dużych, korporacyjnych systemów informatycznych. Warto również zauważyć, że symulacje "od zawsze" wykorzystywane są np. do nauki latania - to właśnie dzięki symulatorom Al Kaida przeszkoliła pilotów, którzy w samobójczych atakach zrujnowali 6 lat temu World Trade Center. O ile jednak twarde umiejętności (wybierania w odpowiedniej sekwencji odpowiednich opcji, naciskania odpowiednich guzików, itp.) są dość proste do nauczenia przy pomocy symulacji, o tyle wykorzystanie symulacji do szkoleń miękkich (z zakresu np. umiejętności menedżerskich) wydaje się być znacznie trudniejsze.

Takie próby są jednak podejmowane. Mają one zwykle postać gry, w której występuje wiele różnych, osadzonych w realiach korporacyjnych, postaci. Menedżer, kierując bohaterami obserwuje rezultaty podjętych przez siebie decyzji. Sterując postaciami doprowadza bohatera zespół, którym zarzadza do sukcesu lub doznaje smaku wirtualnej porażki. W zależności od typu symulacji może na bieżąco zapoznawać się z komentarzami dotyczącymi podjętych decyzji lub zapoznać się ze zbiorczą oceną swoich dokonań po zakończeniu całego scenariusza. Istotnym elementem takiego sposobu uczenia się są krótkie sesje coachingowe lub e coachingowe, które prowadzi trener w oparciu o wyniki oraz informacje o podjętych przez menedżera decyzjach.

Pola zastosowań e-learningu

Jest kilka kategorii e-szkoleń, w które najczęściej inwestują firmy. Są nimi szkolenia informatyczne z uwagi na fakt iż poprzez zastosowane techniki symulacji można przy ich pomocy z powodzeniem budować wiele umiejętności w zakresie IT. Porównanie kosztów dostępnych e-szkoleń z warsztatami wskazuje na duże korzyście ze stosowania modelu e learning. Inna popularną grupa są wszelkie szkolenia wiedzowe - przekazujące w modelu zdalnym wiedzę na temat produktów bądź procedur korporacyjnych. Przykładami szkoleń z tego zakresu są procesy wdrażania pracownika do pracy (induction), szkolenia BPH, szkolenia z zakresu ISO, Six Sigma, itp.

Wykorzystanie e-szkoleń do budowania umiejętności miękkich (takich jak np. komunikacja, zarzadzanie zespołem, asertywność, itp.) ma miejsce przeważnie w modelu mieszanym (tzw. blended learning). W modelu tym wiedza na dany temat przekazywana jest poprzez mechanizmy e-learningowe, a jej ćwiczenie następuje na warsztatach.

Warto również zauważyć, iż szkolenia e-learning łatwo dedykować grupom odbiorców, do których szkolenia tradycyjne do tej pory nie docierały (albo docierały z trudem). Mowa tu na przykład o pracownikach firm partnerskich (rozwój kanałów sprzedaży), czy nawet klientach. Wymiar marketingowych oraz biznesowy (na przykład poprzez ograniczenie zapytań do help desku) może być niebagatelny.

Efektywność szkoleń elektronicznych

Efektywność e-learning uzależniona jest od 3 czynników. Są nimi:

możliwości technologiczne,

treść szkoleniowa,

postawy ludzi.

Możliwości technologiczne to warunek konieczny, ale nie wystarczający do uruchomienia procesów zdalnego naucznia. Badania PKPP Lewiatan z 2005 roku wskazują na przykład, iż 80% małych i średnich firm korzysta z Internetu, ale tylko 20% z nich deklaruje wykorzystanie tego źródła do szkoleń. Mamy więc możliwości - nie mając efektu

Źródło: Personel Plus

1 2  następne »