Jak co roku przypominamy, że w badaniu dominują ludzie młodzi. 75,7% badanych ma nie więcej niż 35 lat, w tym 53,8% ma nie więcej niż 30 lat. Równie ważna jest informacja, że 78,7% to osoby z wykształceniem wyższym (w tym licencjat). Czynniki te w znaczący sposób wpływają na wyniki. Prosimy więc pamiętać, że prezentowane dane dotyczą głównie młodych, wykształconych ludzi, posiadających dostęp do Internetu.
Ogólnopolskie Badanie Wynagrodzeń 2009 - ile zarabiają Polacy?
Jak co roku, przypominamy również, że prezentując dane liczbowe posługujemy się głównie medianą, gdyż miara ta lepiej niż średnia charakteryzuje populację badaną. Z badań GUS wynika bowiem, iż 2/3 Polaków zarabia poniżej średniej, co może być przyczyną błędów interpretacyjnych. Mediana natomiast jest wartością dzieląca badaną populację na pół. Jeżeli w tekście nie zaznaczono inaczej, to wartości zawarte w tabelach i wykresach należy traktować jako mediany.
Wynagrodzenia całkowite w różnej wielkości miastach Polski. Dane ogólne Ogólnopolskie Badanie Wynagrodzeń 2008 wykazało, iż zarobki osób zatrudnionych w dużych miastach były zdecydowanie wyższe, niż wynagrodzenia osób pracujących w miastach o mniejszej liczbie mieszkańców. Zdecydowanie najwyższe dysproporcje występowały pomiędzy wynagrodzeniami w Warszawie i tymi miastami, których ludność liczyła od 300 tys. do 999 tys. - na korzyść tych pierwszych. W przypadku pracowników szeregowych różnica wynosiła 32%, specjalistów - 43%, a kierowników i dyrektorów - 50%. Bez względu na zajmowany szczebel zarządzania, osoby pracujące w Warszawie otrzymywały najwyższe wynagrodzenie całkowite. Pracownik szeregowy zatrudniony w stolicy mógł liczyć na 3 300 PLN miesięcznie, podczas gdy jego kolega z miejscowości liczącej do 50 tys. mieszkańców na 2 000 PLN. Specjaliści zatrudnieni w Warszawie otrzymywali pensję w wysokości 5 500 PLN, czyli o 71% więcej niż osoba na tym samym szczeblu zarządzania w miejscowości, której zaludnienie mieściło wynosiło od 50 do 299 tys. osób. W tabeli 1. zostały przedstawione zarobki w miastach różnej wielkości.
Przejdźmy do analizy wysokości części zmiennej wynagrodzenia. Okazuje się, że miasto jako miejsce zatrudnienia nie różnicowało w dużym stopniu wysokości premii. Na poziomie pracownika szeregowego, premie stanowiły od 14 do 16% wynagrodzenia całkowitego (w zależności od wielkości miasta), specjalisty od 16 do 18%, kierownika - 18 - 20%, a dyrektora - 19 - 21%. Dysproporcje były znacznie większe, gdy porównamy wysokość wynagrodzenia zmiennego pracowników na różnych szczeblach zarządzania w miastach o danej wielkości. Przykładowo, premia dyrektora pracującego w mieście, którego liczba mieszkańców nie przekraczała 50 tys., stanowiła część wynagrodzenia całkowitego większą o 5 punktów procentowych niż premia pracownika szeregowego w miejscowości o zbliżonej liczbie mieszkańców. W Warszawie dysproporcje te wzrastały do 6 punktów procentowych. Wykres 1. przedstawia procentową wysokość wynagrodzenia podstawowego i części zmiennej zarobków w różnej wielkości miastach na poszczególnych szczeblach zarządzania.
Wynagrodzenia pracowników o różnym poziomie wykształcenia i znajomości języków obcych Jak można zauważyć na wykresie 2, najmniejsze zróżnicowanie w wynagrodzeniach pracowników o różnym poziomie wykształcenia występowało na szczeblu pracownika szeregowego w miastach liczących do 50 tys. mieszkańców. W tych miejscowościach osoby z wykształceniem wyższym zarabiały zaledwie o 13% więcej niż te, która ukończyły tylko szkołę podstawową lub zawodową. Znacznie wyższe dysproporcje występowały w przypadku zarobków pracowników szeregowych w Warszawie. Osoba z tytułem magistra zarabiała o 85% więcej niż ta, która ukończyła edukację na poziomie podstawowym. Różnice w wynagrodzeniach osób zatrudnionych w stolicy rosły wraz z zajmowanym szczeblem zarządzania.
Specjalista zatrudniony w Warszawie, który ukończył studia magisterskie, otrzymywał miesięcznie o 80% więcej niż jego kolega z wykształceniem podstawowym lub zawodowym. Zarabiał również o 20% więcej niż ten z dyplomem licencjata. Mediana płac kierowników mieściła się w 2008 roku w szerokim przedziale, w którym różnica między wartością minimalną i maksymalną wynosiła 6 500 PLN. Najwięcej złotówek wpadało miesięcznie do portfela kierownika z Warszawy, który ukończył studia magisterskie (mediana 9 000 PLN). Jego kolega z miasta o zaludnieniu do 50 tys. osób otrzymywał znacznie mniejsze wynagrodzenie - 2 500 PLN. Kierownik z tytułem magistra, pracujący w mieście, w którym mieszkało od 300 do 999 tys. osób, zarabiał miesięcznie 6 000 PLN.
Wykres 3. przedstawia mediany wynagrodzeń całkowitych pracowników szeregowych i specjalistów o różnym stopniu znajomości języka angielskiego w miastach różnej wielkości. Jak się okazuje, znajomość języka angielskiego nie różnicowała silnie wysokości zarobków pracowników szeregowych w miastach do 50 tys. i do 300 tys. Osoba na tym szczeblu zarządzania posługująca się językiem angielskim w stopniu bardzo dobrym zarabiała zaledwie o 10% więcej od tej, która nie znała angielskiego (w miastach o liczbie mieszkańców nie przekraczającej 50 tys.) Znacznie bardziej wyraźne dysproporcje występowały w przypadku dużych miast - zwłaszcza w Warszawie. W stolicy, pracownik z bardzo dobrą znajomością języka angielskiego zarabiał miesięcznie 3 850 PLN, czyli o 1 050 PLN więcej niż osoba na tym samym szczeblu zarządzania w tym samym mieście, ale nie znająca tego języka.
Analizując wykres 3. można również zauważyć, że największe zróżnicowanie w wysokości płac wśród pracowników posiadających różną znajomość angielskiego występowało na szczeblu zarządzania specjalistów. Specjalista w miejscowości o liczbie mieszkańców do 50 tys. otrzymywał miesięcznie 4 000 PLN - pod warunkiem, że znał ten język w stopniu bardzo dobrym. Jeśli nie posiadał w ogóle tej umiejętności - mógł liczyć "jedynie" na 2 600 PLN. Specjalista władający językiem angielskim na poziomie bardzo dobrym, pracujący w Warszawie, otrzymywał miesięczne wynagrodzenie wynoszące 6 400 PLN. Z kolei ten, który nie zainwestował w naukę tego języka - 4 050 PLN.
Spójrzmy na wykres 4, który przedstawia wysokość zarobków kierowników i dyrektorów o różnym poziomie znajomości języka angielskiego. Kierownik posługujący się językiem angielskim w stopniu zaawansowanym najwięcej zarabiał w Warszawie. Mediana jego miesięcznego wynagrodzenia całkowitego wynosiła 10 085 PLN. Kierownik nie znający angielskiego, zatrudniony w Warszawie (mediana 6 100 PLN) otrzymywał płacę na podobnym poziomie co biegle władający angielskim
kierownik w mniejszym mieście (od 5 400 do 6 600 PLN).
Dane pochodzące z Ogólnopolskiego Badania Wynagrodzeń pokazują, że w 2008 roku najwięcej zarabiali dyrektorzy w Warszawie, z bardzo dobrą znajomością języka angielskiego. Mediana ich miesięcznego wynagrodzenia całkowitego wynosiła 18 000 PLN. Mediana płac osób na tym samym stanowisku posiadających tę umiejętność również w stopniu zaawansowanym, ale zatrudnionych w najmniejszych miejscowościach (do 50 tys. mieszkańców) była o 33% niższa. Tymczasem dyrektorzy pracujący w największym mieście Polski, ale nieznający tego języka, otrzymywali płacę w wysokości 10 600 PLN. W miastach mniejszych (tych od 300 do 999 tys. mieszkańców) pracownikowi na tym poziomie zarządzania, z bardzo dobrą znajomością języka Szekspira wypłacano miesięcznie 10 650 PLN, a bez tej umiejętności - 7 000 PLN. Okazuje się, że dyrektorzy w miastach do 50 tys. zarabiali więcej (mediana 12 000 PLN) - pod warunkiem, że posiadali zaawansowaną znajomość języka angielskiego. Taka sytuacja może świadczyć o tym, że w mniejszych miastach ta umiejętność należy do rzadziej spotykanych, niemniej jednak pożądanych przez pracodawców.
Znajomość języka angielskiego w dużym stopniu wpływała na wysokość miesięcznego wynagrodzenia. Należy jednak zaznaczyć, że tylko bardzo dobry poziom posługiwania się tym językiem mógł zapewnić znacznie wyższą płacę.
